آژیر قرمز حوادث جادهای به صدا در آمد
- شناسه خبر: 15063
- تاریخ و زمان ارسال: 20 خرداد 1404 ساعت 10:29
- منتشرکننده: مدیریت
گزارش «بشارت نو» از ناایمن بودن جاده ها در آستانه سفرهای تابستانی؛
فیروزه نعیمی/ با پایان تعطیلات نوروز ۱۴۰۴ و در آستانه آغاز سفرهای تابستانی، بار دیگر آمارهای منتشر شده نشان داد که وضعیت تصادفات جادهای همچنان نگرانکننده است. طبق تازهترین گزارشها، تلفات جادهای در نوروز امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ۸ درصد افزایش داشته و این موضوع نشان دهنده آن است که اقدامات تبلیغاتی به تنهایی کافی نیست و باید در کنار آگاهی بخشی، آموزش همگانی، نظارت دقیق و برنامهریزی جامع نیز در دستور کار قرار گیرد.
بر اساس اعلام سازمان پزشکی قانونی کشور، در بازه زمانی ۲۵ اسفند ۱۴۰۳ تا ۱۶ فروردین ۱۴۰۴، متأسفانه ۱۱۷۹ نفر در حوادث رانندگی جان خود را از دست دادند؛ از این تعداد، ۹۰۸ نفر مرد و ۲۷۱ نفر زن بودهاند. این آمار در مقایسه با نوروز ۱۴۰۳، ۸ درصد افزایش داشته است. کارشناسان حوزه ایمنی ترافیک معتقدند که این روند افزایشی هشدار دهنده، بیش از هر چیز به دلیل رفتار پرخطر رانندگان و بیتوجهی به قوانین راهنمایی و رانندگی رخ داده است.
پویشهای تبلیغاتی؛ گامی مثبت اما ناکافی
پویش «نه به تصادف» که از اسفند ماه ۱۴۰۳ به همت وزارت بهداشت آغاز شد، با هدف افزایش آگاهی عمومی و حساسسازی افکار عمومی نسبت به نقش انسان در ایمنی سفر طراحی شد. این پویش در مرحله نخست، همزمان با تعطیلات نوروز ۱۴۰۴ به اجرا درآمد. اگر چه چنین اقداماتی در آگاهی بخشی نقش مهمی ایفا میکنند، اما نبود برنامههای مکمل و اقدامات ساختاری باعث شد که نتایج مورد انتظار به دست نیاید.
واقعیت این است که تنها با تبلیغات نمیتوان رفتار رانندگان را تغییر داد؛ بلکه باید با آموزشهای همگانی، توسعه زیرساختها و تقویت نظارت، به تغییر رفتار و فرهنگسازی کمک کرد.
عامل انسانی؛ همچنان مهمترین علت سوانح رانندگی
بررسیها نشان میدهد که بیش از ۸۰ درصد سوانح رانندگی ناشی از خطاهای انسانی است. سرعت غیرمجاز، سبقتهای غیرمجاز، خستگی، خوابآلودگی و بیتوجهی به قوانین مهمترین دلایل بروز تصادفات به شمار میروند.
محمد کبادی، معاون عملیات سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر، با تأکید بر لزوم توجه به عامل انسانی اظهار داشت: «برای کاهش پایدار تلفات جادهای باید به رویکرد جامع سهجانبه «انسان، جاده و خودرو» توجه ویژه داشته باشیم.» وی افزود: «صرفنظر از ایمنی خودروها و کیفیت جادهها، اگر رفتار رانندگان اصلاح نشود همچنان شاهد افزایش تلفات خواهیم بود.»
لزوم آموزش، فرهنگسازی فراگیر و عزم ملی
کارشناسان معتقدند که آموزشهای همگانی و فرهنگسازی اصولی، نقشی کلیدی در کاهش تصادفات دارد. به گفته آنان، بدون آموزش مناسب، حتی بهترین خودروها و ایمنترین جادهها هم نمیتوانند مانع از بروز حوادث مرگبار شوند.
کبادی در همین زمینه گفت: «آموزشهای کاربردی و تولید محتوای آموزشی ساده و قابلفهم برای عموم مردم، به ویژه رانندگان و سرنشینان، میتواند نقش مهمی در تغییر رفتار ایفا کند.»
وی همچنین به حادثه تلخ واژگونی اتوبوس دانشآموزان در کرمان اشاره کرد و گفت: «هر چند علت حادثه باید به طور دقیق بررسی شود، اعم از خطای انسانی یا نقص فنی، باید به طور دقیق تحلیل و بازخورد داده شود تا از تکرار چنین فجایعی جلوگیری کنیم. اما نباید فراموش کرد که آموزش و فرهنگسازی میتواند حتی در چنین موقعیتهایی، نقش پیشگیرانه داشته باشد.»
ارتقای مسئولیت اجتماعی؛ رویکرد جهانی برای کاهش سوانح
کبادی در ادامه با اشاره به تجربیات جهانی در زمینه کاهش تصادفات رانندگی گفت: «در دنیا تمرکز ویژهای روی ارتقای مسئولیت اجتماعی رانندگان و سرنشینان وجود دارد. برای مثال، اگر کودکی که در خودرو نشسته، آموزش دیده باشد، میتواند با یک تذکر ساده از ادامه رانندگی پرخطر والدین جلوگیری کند.»
وی با تأکید بر نقش آموزش و رسانه در فرهنگسازی افزود: «تولید محتوای آموزشی اثر بخش، قابل فهم و ملموس برای راننده، سرنشین و خانواده وی یک ضرورت اجتنابناپذیر است. همه کسانی که به نوعی در حملونقل جادهای نقش دارند، باید آموزش ببینند و در قبال امنیت سفر، مسئولیتپذیر باشند.»
پلیس راهور؛ بازوی نظارتی در جادهها
نقش پلیس راهور در پیشگیری از حوادث جادهای انکارناپذیر است. کارشناسان میگویند که حضور پلیس علاوه بر نقش بازدارندگی در مدیریت بحرانها و کمک به رانندگان در شرایط اضطراری میتواند از بروز فجایع انسانی جلوگیری کند. افزایش گشتهای پلیس، پایش رفتار رانندگان و استفاده از سامانههای هوشمند نظارتی از جمله راهکارهایی است که میتواند به کاهش حوادث جادهای کمک کند. در نوروز ۱۴۰۴ نیز پلیس با حضور فعال در جادهها تلاش کرد تا از بروز حوادث جلوگیری کند اما به نظر میرسد که حجم سفرها و رفتار پرخطر رانندگان، همچنان چالش برانگیز بوده است.
تابستان؛ فصلی پرخطر در پیش است
اگرچه تعطیلات نوروزی به پایان رسیده است، اما کارشناسان هشدار میدهند که با آغاز تابستان و تعطیلی مدارس، حجم سفرهای جادهای افزایش چشمگیری خواهد یافت. بر اساس آمار سالهای گذشته، در ماههای تیر، مرداد و شهریور، تعداد جانباختگان حوادث رانندگی در برخی سالها تا دو برابر ایام نوروز گزارش شده است. به همین دلیل، مسئولان حوزه ایمنی راهها تأکید دارند که باید پیش از آغاز این موج سفرها، اقدامات پیشگیرانه و فرهنگسازی در دستور کار قرار گیرد.
لزوم همافزایی دستگاهها و نهادهای مسئول
یکی از چالشهای اصلی در کاهش حوادث رانندگی، عدم هماهنگی کافی میان دستگاههای مسئول است. کارشناسان معتقدند که بدون همافزایی دستگاههای اجرایی، رسانهها، نهادهای نظارتی و مشارکت جدی مردم، کاهش آمار تصادفات جادهای به نتیجه نخواهد رسید.
کبادی در این خصوص تأکید کرد: «در بسیاری از کشورها، ارتقای مسئولیت اجتماعی رانندگان و سرنشینان از مهمترین دلایل کاهش تصادفات است. برای مثال، حتی یک کودک آموزشدیده میتواند با تذکر ساده، از ادامه رفتار پرخطر راننده جلوگیری کند.»
وی افزود: «دستگاهها باید با هم، همکاری کرده و دادهها را شفافسازی کنند تا تصمیمگیری در حوزه ایمنی جادهای علمیتر و اثربخشتر باشد.»
در نهایت آمارهای نوروز ۱۴۰۴ بار دیگر نشان داد که اقدامات تبلیغی، گرچه مهم بوده، اما به تنهایی قادر به مهار بحران تصادفات نیستند. برای کاهش پایدار تلفات جادهای، به آموزش همگانی، فرهنگسازی عمیق، توسعه زیرساختهای ایمنی، بهرهگیری از فناوریهای نوین، تقویت نقش پلیس و ارتقای مسئولیتپذیری اجتماعی نیاز داریم. در آستانه تابستان و آغاز موج سفرهای جادهای، این مسئولیت نه تنها متوجه دستگاههای اجرایی، بلکه متوجه تکتک شهروندان است. رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی، پرهیز از سرعت غیرمجاز و رانندگی ایمن میتواند جان هزاران نفر را در جادهها نجات دهد و از حوادث تلخ جلوگیری کند.
