بازار نفت ۲۰۲۶ زیر سایه ابهام سیاستهای آمریکا
- شناسه خبر: 19446
- تاریخ و زمان ارسال: 15 دی 1404 ساعت 14:50
- منتشرکننده: مدیریت
مدیر پیشین امور بینالملل شرکت ملی نفت تشریح کرد:
مدیر پیشین امور بینالملل شرکت ملی نفت ایران معتقد است: بازار جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ بیش از هر چیز تحت تأثیر ابهام در سیاستهای تعرفهای آمریکا و واکنش شرکای تجاری این کشور خواهد بود؛ عاملی که میتواند تقاضای جهانی نفت را تحت فشار نگه دارد و مانع از جهش قیمتی شود.
به گزارش شانا، بازار جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ با مجموعهای از عدمقطعیتهای سیاسی، اقتصادی و فناورانه روبهروست. حجتالله غنیمیفرد، مدیر پیشین امور بینالملل شرکت ملی نفت ایران و رئیس سابق دپارتمان مطالعات نفتی اوپک، در گفتوگویی به بررسی مهمترین چالشها و سناریوهای پیشروی بازار نفت پرداخت.
بزرگترین چالش بازار نفت در ۲۰۲۶
به گفته او، مهمترین چالش، تداوم ابهام در سیاستهای تعرفهای ایالات متحده و واکنش شرکای تجاری این کشور است. اعمال یا تشدید تعرفهها از سوی آمریکا و اقدامات متقابل دیگر کشورها فضای عدم اطمینان اقتصادی را تقویت میکند و به کاهش تولید صنعتی و افت مصرف سوخت منجر میشود. این روند میتواند تقاضای جهانی نفت را تحت فشار نگه دارد و قیمتها را در محدوده پایین، حدود ۶۰ دلار برای هر بشکه، تثبیت کند.
آینده قیمت نفت
غنیمیفرد معتقد است جهش قیمتی نفت بعید است، زیرا سیاستهای کلی آمریکا بر پایین نگه داشتن قیمتها متمرکز است. تنها در صورت وقوع بحرانهای غیرمنتظره در مناطق نفتخیز جهان، مانند غرب آسیا یا شمال آفریقا، احتمال جهش وجود دارد. اما با دادههای موجود، چنین سناریویی در پیشبینیهای دقیق جای نمیگیرد.
نقش کشورها در تعیین قیمت نفت
آمریکا همچنان تعیینکنندهترین کشور است؛ زیرا هم بزرگترین تولیدکننده و هم بزرگترین مصرفکننده نفت جهان محسوب میشود. انتظار میرود صادرات نفت آمریکا در ۲۰۲۶ به حدود ۷ میلیون بشکه در روز برسد. هرچند اوپک و اوپکپلاس نیز نقش مهمی دارند، اما مقابله مستقیم با سیاستهای آمریکا بعید است.
سرمایهگذاری در بخش بالادست
به دلیل قیمتهای پایین نفت در ۲۰۲۵، بسیاری از تولیدکنندگان با سود کم مواجه شدند. احتمال دارد در ۲۰۲۶ سرمایهگذاریهای جدیدی در بخش بالادست انجام نشود و تولید در سطح فعلی باقی بماند. این امر در بلندمدت پیامدهایی دارد، اما شوکهای قیمتی جدی در کوتاهمدت محتمل نیست، مگر در صورت وقوع اتفاقات غیرمنتظره در کشورهای تولیدکننده اصلی.
تأثیر تحریمها
تحریمها به دو دسته تقسیم میشوند: تحریمهای موردی علیه کشورهایی مانند روسیه و ایران، و تحریمهایی با انگیزههای اقتصادی و سیاسی برای حفظ بازارهای صادراتی آمریکا و اروپا. با این حال، تجربه نشان داده تحریمها بهتنهایی عرضه نفت را به شکل قابلتوجهی تغییر نمیدهند. منابع انرژی جایگزین توانستهاند بخشی از نیاز مصرفکنندگان را تأمین کنند و روند افزایش تقاضا را کند نگه دارند.
نقش فناوری و هوش مصنوعی
غنیمیفرد تأکید کرد هوش مصنوعی میتواند بازار نفت را متحول کند، بهویژه در معاملات نفت خام و نفت کاغذی. این فناوری هزینهها را کاهش میدهد و مشکلات غیرقابل پیشبینی را مدیریت میکند. در بخشهای بالادستی و میاندستی نیز استفاده از هوش مصنوعی آغاز شده است، اما بیشترین تغییرات در بخش پاییندستی و معاملات نفتی رخ خواهد داد.
پیشبینی قیمت نفت
او معتقد است پیشبینی دقیق قیمت نفت دشوار است و بیشتر تصورات، غیرقطعیاند. تنها مدلهای اقتصادسنجی با مفروضات مشخص میتوانند روندها را نشان دهند، اما پیشبینی جسورانه قابل اتکا نیست.
شوکهای غیرمنتظره
شوکها ذاتاً غیرقابل پیشبینیاند و میتوانند شامل جایگزینهای نفت مانند گاز، زغالسنگ و انرژیهای نو باشند. تنها رویداد بالقوهای که میتواند شوک ایجاد کند، درگیریهای نظامی میان کشورهای قدرتمند و مستقل دارای منابع نفتی است. چنین درگیریهایی میتواند عرضه جهانی را مختل کند.
سه رویداد مهم در ۲۰۲۵
۱. انتخاب دونالد ترامپ به ریاست جمهوری آمریکا و سیاستهای غیردوستانه نسبت به صنعت نفت جهان. این سیاستها با تقویت نفت و گاز آمریکا و جایگزینی آن در بازارهای جهانی همراه شد. نمونه آن توقف پروژههای بادی فراساحل در نیویورک و شمال شرق آمریکا بود. همچنین صادرات گاز آمریکا به اروپا جایگزین منابع سنتی مانند روسیه شد.
۲. رفتارهای نظامی آمریکا علیه کشتیهای صادرکننده نفت، بهویژه در ونزوئلا، که به بهانه مقابله با قاچاق مواد مخدر انجام شد و امنیت بازار نفت را تحت تأثیر قرار داد.
۳. مسائل محیطزیستی و خروج آمریکا از برخی توافقهای بینالمللی، مانند همکاری با برزیل، که نشان داد این کشور حاضر نیست به کنترل آلودگیهای ناشی از تولید انرژی پایبند باشد. این موضوع نگرانیهای زیستمحیطی را تشدید کرد و اعتبار انرژیهای فسیلی را زیر سؤال برد.
بازار نفت در ۲۰۲۶ بیش از هر چیز تحت تأثیر سیاستهای آمریکا قرار دارد؛ از تعرفهها و تحریمها گرفته تا نقش فناوریهای نوین. در حالی که جهش قیمتی بعید است، تحولات غیرمنتظره مانند بحرانهای ژئوپلیتیک یا درگیریهای نظامی میتوانند بازار را دچار شوک کنند. ورود هوش مصنوعی به معاملات نفتی نیز میتواند تغییرات عمدهای در بخش پاییندستی ایجاد کند. در مجموع، آینده بازار نفت در سال ۲۰۲۶ با عدمقطعیتهای فراوان همراه است و نیازمند آمادگی و برنامهریزی کشورهای تولیدکننده برای حفاظت از منافع خود خواهد بود.
