تاب آوری اقتصاد ایران زیر فشار تحریم و جنگ

«بشارت نو» واقعیت های اقتصاد کشور را علیرغم شوک های وارده بررسی می کند:
مونا ربیعیان/با تشدید فشارهای جنگی و اختلال در تولید و تجارت، با وجودیکه برخی روایت‌ها ادعای نزدیک شدن اقتصاد ایران به نقطه فروپاشی در بازه‌ای بسیار کوتاه را داشت اما بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد که اقتصاد، اگرچه تحت فشار شدید است، اما مسیر آن بیشتر به سمت «فرسایش تدریجی» است تا «سقوط ناگهانی» و تاب آوری اقتصاد ایران به مراتب بیش از برخی برآوردهای غیرکارشناسی است که تلاش داشت تا مردم را ناامید کند
گرچه نشانه‌های فشار بر اقتصاد ایران قابل انکار نیست: کاهش ظرفیت تولید در برخی صنایع، افت تقاضای مصرفی، اختلال در زنجیره تأمین و افزایش نااطمینانی. این عوامل در کنار هم، تصویری از یک اقتصاد تحت فشار را ترسیم می‌کنند؛ اما این تصویر با فروپاشی کامل فاصله دارد و حتی قدرت اقتصاد ایران زیر فشارهای مختلف را نشان می دهد.
اقتصاد ایران به‌واسطه سال‌ها تجربه تحریم، با نوعی سازوکارهای جایگزین و مسیرهای غیررسمی تطبیق یافته است. شبکه توزیع کالاهای اساسی، فعالیت بخش‌های حیاتی و انعطاف‌پذیری بنگاه‌های کوچک، عواملی هستند که از توقف کامل جلوگیری می‌کنند.
یک اقتصاد دان در گفت‌وگو با «بشارت نو» می‌گوید: استفاده از واژه‌هایی مثل “دوام یک‌ماهه” بیشتر بار روانی دارد تا واقعیت اقتصادی. حتی اقتصادهای بسیار شکننده هم در چنین بازه کوتاهی فرو نمی‌پاشند. آنچه محتمل است، کاهش مستمر سطح فعالیت اقتصادی و کوچک شدن تدریجی اقتصاد است.»کارشناس دیگری در حوزه سیاستگذاری اقتصادی تأکید می‌کند: اگر شوک‌ها مدیریت نشوند، ما وارد یک دوره فرسایشی می‌شویم که در آن رشد اقتصادی منفی، کاهش سرمایه‌گذاری و افت اشتغال به‌تدریج تشدید می‌شود. این روند خطرناک است، اما ناگهانی و یک‌ماهه نیست.»

سناریوی محتمل؛ فرسایش به‌جای فروپاشی است
بررسی تجربه کشورهای درگیر جنگ یا تحریم نشان می‌دهد که اقتصادها معمولاً به‌صورت مرحله‌ای تضعیف می‌شوند:
ابتدا کاهش تولید، سپس افت سرمایه‌گذاری، بعد کاهش اشتغال و در نهایت افت رفاه عمومی. این یک مسیر زمان‌بر است، نه یک سقوط دفعی.
نقش سیاستگذاری و مدیریت بحران
در این میان، تصمیم‌های اقتصادی می‌توانند سرعت این فرسایش را کم یا زیاد کنند. تأمین نقدینگی بنگاه‌ها، حفظ جریان واردات کالاهای حیاتی، کنترل بازار ارز و ایجاد حداقلی از ثبات روانی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند زمان و شدت بحران را مدیریت کند.
نتیجه گیری:
اقتصاد ایران بدون تردید در یکی از سخت‌ترین مقاطع خود قرار دارد، اما روایت «دوام یک‌ماهه» بیش از آنکه تحلیلی باشد، بازتاب نگرانی‌های شدید و فضای روانی ملتهب است. آنچه در پیش است، نه فروپاشی ناگهانی، بلکه آزمونی طولانی از تاب‌آوری، سیاستگذاری و توان تطبیق اقتصاد با شرایط بحرانی است. لذا در مجموع می توان به تاب آوری اقتصاد ایزان زیر فشار تحریم و جنگ امیدوار بود