جنگ آرایش جنگی می خواهد

داود پاک طینت/دکترای علوم ارتباطات اجتماعی

رسانه ها به خصوص رسانه هایی که بر بستر فضای مجازی و شبکه های اجتماعی فعالیت دارند، به مدت 12روز پدیدۀ جدیدی را تجربه کردند. پدیده ای به نام جنگ!
این تجربه به نوبه خود برای همه رسانه ها به خصوص رسانه های محلی-استانی- تجربۀ تازه ای بود و به همین خاطر از افراد، به صرف داشتن یک کانال اطلاع رسانی، نمی توان انتظار داشت وظایف خود را در بازتاب مناسب و متناسب اخبار جنگ به خوبی ایفا کرده باشند.
تولید محتوا-روزنامه نگاری- در دوران جنگ و در وضعیت جنگی، پارامترها و البته ملاحظات خاص خود را دارد و قطعا به آموزش نیاز دارد. متاسفانه آنچه در 12 روز شاهد و ناظر آن از طرف بخش عمده ای از شبکه های اجتماعی بودیم، نوعی بازی نادانسته و ناخواسته در زمین دشمن بود. شاید بپرسید چرا؟ پاسخ با مصادیق بیان می شود:
1- اعلام سریع محل حادثه و حملۀ دشمن: گاهی این اعلام محل حمله به قدری سریع انجام می شد که بعضا زودتر از مزدور صهیونی که قصد داشت به قرارگاه خود برگردد و گزارش کار را به سرپل خود بدهد انجام می شد و رسانه های داخلی با عکس و فیلم و مستندات و حتی جزئیات، به دشمن اعلام می کردند که آیا هدف مورد نظر را با موفقیت زده است یا نه.
2- تاکید روی نظامی بودن محل: درست است که وظیفه رسانه آرام کردن مردمی است که صدای انفجاری را شنیده اند یا آتش و دودی را دیده اند، ولی لازم نیست ده ها خبر منتشر شود که مناطق مورد حملۀ دشمن، نظامی بوده اند، این یعنی تطهیر رژیم متجاوز در افکار عمومی و مشروعیت دادن به حملات آنان.
چه باید کرد:

خبر نویسی، کنار هم گذاشتن واژگان و صرفا بیان مطلب نیست، جمع کردن عضو برای کانال ها به ازای آب در آسیاب دشمن (دانسته یا نادانسته) ریختن نمی ارزد. باید هوشمندانه عمل کنیم و اگر سواد رسانه ای کافی برای روزنامه نگاری و کانال گردانی در دوران جنگ را نداریم حداقل سکوت کردن را بلد باشیم تا ناخواسته در نقش پیاده نظام دشمن ظاهر نشویم. برای روشن شدن موضوع یک مثال طرح می شود:
در تجاوز روز یکشنبه اول تیرماه به یزد، رسانه ها می توانستند به جای بیان محل دقیق حمله، اینگونه بنویسند تا هم مردم محلی خیالشان راحت شود که منطقه مسکونی نبوده و هم به دشمن گرا نداده باشند. (دشمن صهیونی به دو نقطه در حد فاصل بین شهرهای یزد و مهریز یا یزد و تفت حمله کرده است و دودی که مشاهده می کنید از اثرات این حمله است.) دراین نوع نوشتار که به عنوان نمونه بیان شد، نه اسمی از غیر مسکونی بودن آمده و نه اشاره ای به نظامی بودن منطقه شده و البته دروغ هم به مخاطب گفته نشده است.
جنگ، آرایش جنگی می خواهد، یعنی همه بخش های مختلف جامعه باید آرایش خود را متناسب با حالت جنگی تنظیم کنند و البته بخش مهم اجتماع یعنی، رسانه ها نیز باید درک درستی از وضعیت جنگی داشته باشند و آرایش جنگی به خود بگیرند و به بار معنایی واژه ها بیشتر دقت کنند و کمک کار جبهه داخلی باشند و ضمن اطلاع رسانی سریع, صریح و صحیح، مراقب برداشت های احتمالی دشمن از مطالب و اخبار منتشر شده خود باشند.