حسرت جایزه صلح برای مرد جنگ

چرا و چگونه دست ترامپ به جایزه صلح نوبل نرسید؟
پیمان جهانیان/ ترامپ از ابتدای اینکه برای بار دوم قدرت را در آمریکا به دست گرفت به دنبال جایزه صلح نوبل بود و برخی اخبار حتی حکایت از این داشت که وی با رئیس کمیته نوبل در این زمینه تماس گرفته است. از سوی دیگر نتانیاهو نیز ترامپ را به عنوان نامزد دریافت این جایزه معرفی کرده بود. ترامپ به دنبال این بود با پایان منازعات نظامی و سیاسی در جهان به این عنوان دست پیدا کند که البته هم در زمینه پایان منازعات با ناکامی مواجه شد و هم در به دست آوردن این جایزه.
در نهایت کمیته نوبل «ماریا کورینا ماچادو» سیاستمدار ونزوئلایی و رهبر مخالفان این کشور را به عنوان برنده امسال جایزه صلح نوبل اعلام کرد.
ادعای جدید ترامپ درباره جایزه صلح نوبل
دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا درباره جایزه صلح نوبل گفت: «شخصی که در واقع جایزه نوبل را گرفت، با من تماس گرفت و گفت که این جایزه را به افتخار من پذیرفته است.» ترامپ افزود: من در آن زمان نگفتم «جایزه را به من بدهید.» شاید خودش هم چنین فکری داشت، او واقعاً زن مهربانی بود.
او ادامه داد: من در طول مسیر به او کمک کرده‌ام، آن‌ها در ونزوئلا به کمک زیادی نیاز دارند.ترامپ ادامه داد: می‌توانید بگویید این جایزه برای سال ۲۰۲۴ اهدا شد، و من در سال ۲۰۲۴ در حال رقابت انتخاباتی بودم.
چرا دست ترامپ به جایزه صلح نرسید؟
کنار گذاشته شدن ترامپ از سوی کمیته نوبل، نه‌تنها به دلیل کارنامه پرتنش او در عرصه سیاست خارجی، بلکه ناشی از بی‌اعتمادی تاریخی اروپا به رویکردهای سیاسی وی است. بسیاری بر این باورند که تناقض میان ادعاهای دیپلماتیک ترامپ در موضوعاتی مانند آتش‌بس غزه و رفتار واقعی دولت او در قبال بحران‌های جهانی، نقش مهمی در این تصمیم داشته است. ترامپ که خود را «سازنده صلح» می‌نامد، طی ماه‌های گذشته با راه‌اندازی کارزاری تبلیغاتی کوشید نام خود را در فهرست نامزدهای نوبل قرار دهد. این کمپین از ژانویه ۲۰۲۵ و هم‌زمان با بازگشت او به کاخ سفید آغاز شد و بر پایه ادعاهایی شکل گرفت که اغلب مبالغه‌آمیز یا حتی متناقض بودند. رئیس‌جمهور آمریکا مدعی است هفت جنگ را در نقاط مختلف جهان متوقف کرده است؛ از غزه تا ایران، اوکراین، ونزوئلا و حتی درگیری‌های میان هند و پاکستان یا تایلند و کامبوج.با این حال، کارشناسان بین‌المللی این ادعاها را بیشتر نوعی پروپاگاندا می‌دانند تا دستاورد واقعی. در پرونده ایران، ترامپ در ژوئن ۲۰۲۵ و در میانه مذاکرات هسته‌ای، با صدور مجوز حملات هوایی اسرائیل علیه تأسیسات هسته‌ای ایران، عملاً مذاکرات را به بن‌بست کشاند. او بعدها این اقدام را «ضربه پیشگیرانه برای صلح» نامید اما تحلیلگران شورای روابط خارجی آمریکا آن را اقدامی بی‌سابقه و خطرناک دانستند که نه‌تنها به تقویت صلح نینجامید بلکه تنش‌ها را تشدید کرد. بسیاری بر این باورند که بذر این بحران، همان زمان و با خروج یک‌جانبه ترامپ از برجام در دوره نخست ریاست‌جمهوری‌اش کاشته شد.

ماچادو کیست؟
ماریا کورینا ماچادو متولد ۷ اکتبر ۱۹۶۷ در کاراکاس، ونزوئلا، یکی از برجسته‌ترین چهره‌های اپوزیسیون این کشور است. او فارغ‌التحصیل مهندسی صنایع از دانشگاه آندرس بلو کاتولیکا است و در سال ۲۰۱۳ حزب «ونته ونزوئلا» را تأسیس کرد که به‌عنوان یک حزب لیبرال و حامی آزادی شناخته می‌شود. ماچادو در سال ۲۰۱۰ با کسب بیشترین آرا به عضویت مجلس ملی ونزوئلا درآمد و از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۴ نماینده منطقه میراندا بود.
در اکتبر ۲۰۲۳، ماچادو با کسب ۹۳ درصد آرا در انتخابات مقدماتی اپوزیسیون، به‌عنوان نامزد اصلی اپوزیسیون برای انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۴ معرفی شد. با این حال، دولت نیکولاس مادورو او را از نامزدی منع کرد و حکم ۱۵ ساله‌ای برای عدم احراز سمت‌های دولتی علیه او صادر کرد. در ژانویه ۲۰۲۵، ماچادو پس از بازداشت کوتاه‌مدت در جریان اعتراضات علیه مراسم تحلیف مادورو، آزاد شد. در سال ۲۰۲۴، ماچادو جایزه ساخاروف را دریافت کرد و در فهرست۱۰۰ شخصیت تأثیرگذار نشریه تایم قرار گرفت.
کمیته نوبل نروژ، که گروهی مستقل از پنج نفر است و اعضای آن را پارلمان نروژ انتخاب کرده امروز جمعه در شهر اسلو منتخب خود را معرفی کرد. پیشتر برخی رسانه‌ها گمانه زنی کرده بودند که برخلاف رایزنی و اعمال فشار تیم ترامپ بعید است جایزه صلح نوبل ۲۰۲۵ به وی تعلق گیرد. ترامپ مدعی شده بود که به هفت جنگ در جهان خاتمه داده و طرح توافق آتش بس در غزه نیز جنگ هشتم را خاتمه خواهد داد. برخی مقامات نروژ در روز‌های اخیر از احتمال واکنش تند ترامپ در این زمینه ابراز نگرانی کرده بودند. ترامپ که از سال ۲۰۱۸ تاکنون چندین بار خود را نامزد دریافت این جایزه کرده بود، بار‌ها خود را شایسته دریافت این جایزه اعلام کرده و هشدار داده بود عدم انتخاب وی توهین به آمریکاست.

در سال جاری، ۳۳۸ نامزد برای دریافت
جایزه صلح نوبل معرفی شده بودند که شامل ۲۴۴ فرد و ۹۴ سازمان می‌شود. جایزه صلح نوبل ۲۰۲۵ در تاریخ ۲۰ آذر ۱۴۰۴ در مراسمی در اسلو اهدا خواهد شد.
پیشتر موسسه نوبل اعلام کرده بود که کمیته نوبل روز دوشنبه آخرین جلسه را برگزار و نامزد خود را انتخاب کرده است.
بنا بر وصیت‌نامه نوبل، این جایزه را می‌بایست کمیته نروژی نوبل اداره کند و یک کمیته پنج‌نفره به انتخاب پارلمان نروژ آن را اعطاء کند. این جایزه، برخلاف بقیه جایزه‌های نوبل، نه در استکهلم؛ بلکه در اسلو و در حضور پادشاه نروژ داده می‌شود.
ده‌ها هزار نفر در سراسر جهان، از جمله قانون‌گذاران و اعضای کابینه کشورها، برندگان پیشین نوبل، برخی استادان دانشگاه و اعضای کمیته نوبل، صلاحیت معرفی نامزد‌ها را دارند. در سال ۲۰۲۴، این جایزه به انجمن بازماندگان بمباران اتمی ژاپن موسوم به «نیهون هیدانکیو» به خاطر تلاش‌هایش برای منع سلاح‌های هسته‌ای اعطا شد.