روسیه و هشدارهای تاریخی برای ایران

رضا تیموری فعال سیاسی/آقای قالیباف به عنوان رئیس مجلس در مواضع اخیر خود بارها از دولت روسیه و روابط استراتژیک با آن کشور دفاع کرده‌است. به عنوان یک شهروند و فعال اجتماعی، لازم می‌دانم چند نکته را با افکار عمومی در میان بگذارم، شاید بتواند در بازنگری این نوع رویکرد مؤثر واقع شود:
۱. پیش از جنگ دوازده‌روزه اخیر که نشانه هایی
از تهدید یا حمله‌ی قریب‌الوقوع رژیم صهیونیستی و ایالات متحده به ایران آشکار شده بود در آن مقطع، دولت روسیه چه اقدام حمایتی بازدارنده‌ای برای کشور ما به عمل آورد؟
بی‌تفاوتی مسکو در قبال تحولات منطقه به‌قدری آشکار بود که موجی از اعتراضات جهانی را در پی داشت و رئیس‌جمهور روسیه، آقای پوتین، ناچار شد رسماً اعلام کند:
«ما هیچ‌گونه پیمان استراتژیک با ایران نداریم و روابطمان صرفاً تجاری است.»
۲. در بحران سوریه، روسیه چه نقشی در سقوط این کشور ایفا کرد؟ در سخنان آخرین سردار اثباتی بازگشته از جبهه سوریه – که نوار آن موجود است – به روشنی بیان شده که چگونه پایگاه‌های نیروهای ایرانی و فاطمیون بارها تحت حملات مستقیم اسرائیل قرار گرفتند، در حالی که روس‌ها نه‌تنها واکنشی نشان ندادند بلکه عملاً هماهنگی‌هایی با طرف مقابل داشتند.
۳. در جنگ اوکراین، چه کسی اطلاعات همکاری پهپادی ایران با روسیه را فاش کرد که منجر به خشم و اجماع بی‌سابقه‌ی اروپا علیه کشور ما شد؟ این افشاگری نابهنگام بهانه‌ای به دست ناتو داد تا مکانیزم ماشه را فعال کرده و فشارهای سیاسی و اقتصادی تازه‌ای بر ایران تحمیل کنند.
۴. در شرایط کنونی که کشور ما با تحریم‌های گسترده و بحران‌های اقتصادی متعدد دست به گریبان است، یکی از امیدهای جدی، پیوستن ایران به پیمان اقتصادی شانگهای بود. با وجود آنکه روسیه از پایه‌های اصلی این پیمان است، چه اقدام مؤثری از سوی مسکو برای تسهیل عضویت کامل ایران صورت گرفت؟
۵. روسیه سامانه‌های S-400 خود را به‌راحتی به ترکیه و کشورهای دیگر واگذار می‌کند، اما برای تحویل S-300‌های خریداری‌شده توسط ایران، سال‌ها تعلل کرد و با هزار ترفند از اجرای تعهدات خود طفره میرفت.
۶. حتی پس از استقرار این سامانه‌ها، در ماجرای حمله‌ی اسرائیل به پایگاه هشتم شکاری اصفهان، سامانه‌های روسی هیچ واکنشی نشان ندادند و تجاوز اسرائیل از خاک خودش بی‌هیچ مانعی صورت گرفت.
۷. نوار مأموریت سردار شهید احمد کاظمی به روسیه که بارها منتشر شده، به روشنی حاوی گلایه‌ها و انتقادات صریح ایشان از رفتار غیرصادقانه و تحقیرآمیز روس‌ها در همکاری‌های موشکی است.
۸. با توجه به مواضع چهل‌وشش‌ساله‌ی جمهوری اسلامی ایران در مقابله با نظام سلطه‌ی آمریکا و رژیم صهیونیستی، آیا تاکنون از روسیه موضعی هم‌سنگ یا حتی مشابه در دفاع از آرمان فلسطین و مبارزه با اشغالگری مشاهده کرده‌اید؟ این در حالی است که خود مقامات روسیه بارها تأکید کرده‌اند میلیون‌ها نفر از ساکنان اسرائیل روس‌تبارند و به همین دلیل، مسکو هیچ‌گاه حاضر به تقابل واقعی با تل‌آویو نبوده است.
جناب آقای قالیباف
آنچه گفته شد تنها مشتی از خروار است. تاریخ روابط ایران و روسیه در چهار قرن اخیر مملو از خیانت‌ها، عهدشکنی‌ها و زیاده‌خواهی‌هاست؛ از عهدنامه‌های ننگین گلستان و ترکمانچای گرفته تا رفتارهای امروز مسکو در عرصه بین‌الملل.
اگر قرار باشد این تاریخ به‌تفصیل بازگو شود، مثنوی هفتاد من کاغذ خواهد شد.
به همین جهت، در نظر دارم در قالب مجموعه‌ای از درس‌گفتارهای «روسیه‌شناسی» به بررسی دقیق این پیشینه‌ی چهارصد ساله بپردازم تا شاید روشن شود که اتکای بی‌چون‌وچرا به چنین شریکی، نه نشانه‌ی تدبیر است و نه ضامن منافع ملی.