سرنوشت جنگ در گلوگاه هرمز

مهم ترین پیامدهای بستن تنگه هرمز توسط ایران چیست؟
پیمان جهانیان/ جنگ ایران و آمریکا در گلوگاه هرمز به نقطه تعیین کننده ای رسیده است. جایی که ایران دسترسی به تنگه را محدود کرده و به همین دلیل انرژی و اقتصاد جهان تحت تأثیر قرار گرفته است. در چنین شرایطی ترامپ از کشورهای متحد خود خواسته که برای بازگشایی این تنگه به آمریکا کمک کنند. برخی کشورها مانند ژاپن و کره جنوبی این همکاری را محتمل دانسته و در مقابل فرانسه عنوان کرده در این زمینه با آمریکا همکاری نخواهد کرد.
قبل از جنگ، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش، به ترامپ هشدار داده بود که حمله آمریکا به ایران ممکن است باعث شود تهران تنگه هرمز را با استفاده از مین‌ها، پهپاد‌ها و موشک‌ها ببندد.با این وجود ترامپ این ریسک را پذیرفت، اما معتقد بود ایران احتمالاً قبل از بستن تنگه عقب‌نشینی خواهد کرد و گفت حتی اگر تلاش کند، ارتش آمریکا می‌تواند با آن مقابله کند.

کاهش 10 درصدی تردد نفتکش ها در صورت اسکورت کشتی‌ها توسط آمریکا
وال استریت ژورنال در این زمینه مدعی شد در یک عملیات اسکورت، ناوهای جنگی آمریکا، احتمالاً همراه با نیروی دریایی کشورهای متحد، از میان تنگه به همراه نفتکش‌ها عبور می‌کنند تا مین‌روبى کنند و از حملات هوایی ایران و همچنین از حملات «ناوگروه متراکم» آن کشور، متشکل از شناورهای تندروی کوچک، جلوگیری نمایند.
کارشناسان تخمین می‌زنند که برای ایجاد پدافند هوایی لازم، به ازای هر نفتکش دو کشتی جنگی نیاز است، یا به عبارت دیگر، برای اسکورت کاروان‌های پنج تا ده نفتکشی، دوازده فروند کشتی لازم خواهد بود. فواصل کوتاه در این منطقه، سرنگونی موشک‌ها و پهپادها را بسیار دشوارتر می‌کند.
برایان کلارک، عضو ارشد مؤسسه هادسون و افسر باسابقه نیروی دریایی، تخمین می‌زند که علاوه بر ناوهای جنگی، حداقل دوازده فروند پهپاد نیز برای گشت‌زنی در آسمان و حمله به پرتابگرهای موشک و پهپاد ایران در هنگام ظهورشان در ساحل مورد نیاز است.
کلارک می‌گوید: «این یعنی هزاران سرباز و ملوان و سرمایه‌گذاری نسبتاً قابل توجه، و ممکن است مجبور باشید ماه‌ها این کار را انجام دهید.»

سایر کارشناسان نظامی، هواگردهای دیگری مانند جت جنگنده هاریر نیروی تفنگداران دریایی را نیز به عنوان گزینه‌ای برای پشتیبانی از اسکورت‌ها پیشنهاد کرده‌اند.
بر اساس گزارش لوییدز لیست اینتلیجنس، یک شرکت پیشرو در تحلیل امور کشتیرانی، تأخیرهای ناشی از اقدامات امنیتی و تعداد محدود ناوهای جنگی موجود، تردد نفتکش‌ها از طریق تنگه را به ۱۰ درصد سطح عادی کاهش خواهد داد
با این میزان از تردد، ماه‌ها زمان لازم است تا انبوه بیش از ۶۰۰ کشتی تجاری بین‌المللی که در خلیج فارس سرگردان مانده‌اند، تعیین تکلیف شوند.حتی با وجود این همه تلاش، همچنان خطر قابل توجهی وجود خواهد داشت که ایران بتواند ضربات کوبنده‌ای وارد کرده، به کشتی‌های جنگی و تجاری آسیب زده یا حتی آنها را غرق کند. موشک‌های کروز ضدکشتی ایران قابل حمل بوده و می‌توانند به سرعت برای حملات زننده و گریزنده جابجا شوند.

بن‌بست ترامپ در تنگه هرمز
ادامه جنگ در خاورمیانه همچنان بر تاثیرگذاری خود بر بازارهای جهانی، به‌ویژه حوزه انرژی ادامه می‌دهد. رسانه‌ها و اندیشکده‌های بین‌المللی با بررسی تحولات اخیر استدلال کرده‌اند که تداوم جنگ‌افروزی ایالات متحده و بسته ماندن تنگه هرمز می‌تواند به پاشنه آشیل واشنگتن و کاخ سفید بدل شود و بازارها را بیش از پیش دچار اختلال کند.
وال‌استریت هشدار داده است که با ادامه بسته ماندن تنگه هرمز و توقف صادرات نفت خاورمیانه، قیمت نفت به‌شدت افزایش خواهد یافت. معامله‌گران و تحلیلگران روز جمعه ۲۳ مارس گفتند که نشانه‌های کمی از حل سریع درگیری‌ها در خاورمیانه وجود دارد، نزاعی که بازارها را آشفته کرده و قیمت نفت خام برنت را به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسانده است. آنها افزودند که بحران عرضه به‌زودی بازار را با کمبود سوخت حمل‌ونقل و سایر محصولات مواجه خواهد کرد، چراکه بحران به اقتصاد گسترده‌تر گسترش می‌یابد.
در این رابطه، ناتاشا کانوا، تحلیلگر جی‌پی‌مورگان، در یادداشتی گفت: «تا پایان هفته آینده انتظار داریم کاهش عرضه نفت خام به ۱۲‌میلیون بشکه در روز برسد که این امر کسری عرضه را در بازارهای فیزیکی به‌شدت نمایان می‌کند.» وی افزود: «بازار با کمبود شدید محصولاتی ‌مانند دیزل، سوخت جت، ‌گاز مایع و نفت‌ مواجه است.» از سوی دیگر، ‌شرکت آر‌بی‌سی کپیتال مارکت اعلام کرد که انتظار دارد قیمت نفت از بالاترین قیمت ۱۲۸دلاری که تنها چند هفته پس از حمله تمام‌عیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ به ثبت رسید، فراتر رود و از رکورد بالای حدود ۱۴۷دلار در سال ۲۰۰۸ عبور کند.
هلیما کرافت، رئیس شرکت بین‌المللی آر‌بی‌سی، گفت: «ما در حال بازنگری در زمان تخمینی خود برای جنگ ایران و تاثیرات همزمان آن بر قیمت نفت هستیم.» وی افزود که این درگیری می‌تواند «تا بهار» ادامه یابد. از سوی دیگر، گلدمن ساکس تخمین می‌زند که جریان نفت از تنگه هرمز به ۶۰۰هزار بشکه در روز کاهش یافته است، که از سطح معمول بالای ۱۹‌میلیون بشکه – ‌نزدیک به کل تولید نفت ایالات متحده‌ – پایین‌تر است.
این هشدارها در حالی منتشر می‌شوند که جنگ وارد سومین هفته خود می‌شود و رئیس‌جمهور آمریکا مدعی است که واشنگتن «مهمات نامحدودی» دارد و می‌تواند «برای همیشه» به جنگ علیه ایران ادامه دهد. از سوی دیگر، تهران با حمله به زیرساخت‌های انرژی در سراسر خلیج فارس و بستن موثر تنگه هرمز، آبراه باریکی که یک‌پنجم نفت و گاز طبیعی مایع معمولا از آن عبور می‌کند، تلافی کرده است. حمله پهپادی اخیر ایران ‌باعث هرج‌ومرج در منطقه مالی دبی شد، درحالی‌که کشورهای اروپایی به دنبال مذاکره با تهران برای ازسرگیری جریان نفت از طریق تنگه هستند. جیم کرین از موسسه بیکر دانشگاه رایس گفت: «قرار است بستن تنگه هرمز آخرالزمان نفتی باشد. اوضاع می‌تواند خیلی بدتر از الان شود.»
نفت خام برنت، معیار بین‌المللی نفت، از زمان آغاز جنگ توسط ترامپ حدود ۴۰درصد افزایش یافته است. قیمت همه‌چیز، از سوخت جت گرفته تا گازوئیل در آسیا، اروپا و آمریکای شمالی به‌شدت افزایش یافته است. قیمت بنزین آمریکا روز جمعه به ۳.۶۳دلار در هر گالن رسید و پس از ۱۳روز متوالی افزایش، به آستانه حیاتی ۴دلار نزدیک شد. جی پی مورگان اعلام کرد که بازار نفت، به‌رغم تلاش‌های واشنگتن و متحدانش برای جلوگیری از یک بحران اقتصادی مخرب، تاثیر اختلال در عرضه ناشی از بسته شدن تنگه را احساس می‌کند.
فایننشال تایمز گزارش داد که دولت ترامپ سعی کرده است با پیشنهاد اسکورت دریایی و بیمه اضطراری برای نفتکش‌هایی که از تنگه عبور می‌کنند‌ و همچنین لغو تحریم‌های نفتی روسیه و پیوستن به سایر کشورهای گروه ۷ در آزادسازی بی‌سابقه نفت خام از ذخایر استراتژیک، بازارها را آرام کند. کشورهای سراسر آسیا از جمله کشورهایی هستند که بیشترین آسیب را از اختلالات عرضه دیده‌اند، چراکه به انرژی و سایر واردات از طریق تنگه هرمز وابسته‌اند. استرالیا روز جمعه اعلام کرد که ذخایر سوخت داخلی را برای مقابله با هرگونه کمبود عرضه و خرید وحشت‌زده آزاد خواهد کرد. روز شنبه ژاپن نیز اعلام کرد که نفت ذخیره این کشور برای کنترل سقف قیمت‌ها را آزاد خواهد کرد. ژاپن حدود ۹۵درصد از نفت خام خود را از خاورمیانه وارد می‌کند و همین مساله این کشور را به‌ویژه در برابر بی‌ثباتی در مسیرهای کلیدی کشتیرانی مانند تنگه هرمز آسیب‌پذیر می‌کند. بن کاهیل، عضو ارشد مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی، در این رابطه گفت: «قیمت‌های بالاتر انرژی ‌بر رفتار مصرف‌کننده تاثیر خواهد گذاشت. مردم از برخی سفرهای اختیاری، چه هوایی و چه جاده‌ای، صرف نظر خواهند کرد.»