فساد بزرگ تر از دبش در کوروش کمپانی رخ داد!

گزارشی از واکنش ها به فساد کوروش کمپانی:
فساد بزرگ تر از دبش در کوروش کمپانی رخ داد!
در مسئله کوروش کمپانی که مالباختگان جدید زیادی را ایجاد کرده است نام «ترفند پانزی» بسیار دیده می‌شود. عمده رسانه‌ها، این موضوع را صرفا به استفاده کوروش کمپانی از این ترفند تقلیل داده‌اند. در اخبار، اتهام این شرکت استفاده از فرمول پانزی ذکر می‌شود. قدمت این ترفند بیش از صد سال است و نسبت آن به چارلز پانزی می‌رسد؛ در سال ۱۹۲۰ او روشی برای سرمایه گذاری اختراع می‌کند با این ادعا که به سرمایه‌گذاران بابت ۴۵ روز شکیبایی ۵۰ درصد سود می‌دهد و اگر کسی بتواند سرمایه‌گذاری را تا ۹۰ روز ادامه دهد، مشمول سود ۱۰۰ درصدی خواهد شد. در نهایت این فرمول برای سرمایه‌گذاران مشکلات بسیاری زیادی را ایجاد کرد و سود این نوع سرمایه‌گذاری برای آن‌ها از دست دادن سرمایه‌هایشان بود. پانزی به ۲۰ میلیون دلار درآمد رسید بدون اینکه از سرمایه خود استفاده کند و یا سرمایه‌ در جریان تولید قرار دهد. بعد از پانزی فرمول او برای کلاهبرداران باقی ماند و بسیاری از ترفند او برای سوء استفاده‌های خود بهره گرفتند. اما آیا تمام ابعاد ماجرای کلاهبرداری کوروش کمپانی در استفاده از ترفند پانزی خلاصه می‌شود؟ در این میان اقتصاد ایران چه نقشی دارد؟
به عبارتی دیگر به نظر می‌رسد نباید موضوع کلاهبرداری کوروش کمپانی را صرفا به استفاده از ترفند پانزی تقلیل دهیم بلکه باید بستر اقتصاد ایران را در نظر بگیریم. زیرا برای استفاده از چنین ترفند‌هایی نیاز است که که بستر لازم اقتصادی فراهم باشد.
ماجرای کوروش کمپانی برای اسپانسر استقلال تکرار می شود؟
رئیس انجمن واردکنندگان موبایل، تبلت و لوازم جانبی کشور در رابطه با تکرار ماجرای کوروش کمپانی در باشگاه استقلال گفت: چندین مرتبه به مدیر عامل باشگاه استقلال پیغام داده و با وجود عدم پاسخ از سوی آقای خطیر، به صورت رسمی و کتبی در رابطه با اسپانسر این باشگاه هشدار دادیم که اسپانسر آن‌ها مجوز واردات موبایل ندارد.
مهدی اسدی – رئیس انجمن واردکنندگان موبایل، تبلت و لوازم جانبی – در گفت‌وگو با ایسنا در رابطه با احتمال تکرار ماجرای کوروش کمپانی توسط اسپانسر باشگاه استقلال گفت: دقیقا چند روز پس از رسانه‌ای شدن ماجرای کوروش کمپانی، اولین موضوعی که در دستور کار انجمن قرار گرفت، این بود که با باشگاه استقلال وارد مذاکره شویم تا با اسپانسر خود که یکی از فروشندگان موبایل است، قطع همکاری کرده و قرارداد خود را فسخ کند.
وی افزود: از طریق دوستان مشترک چندین بار به آقای خطیر – مدیر عامل باشگاه استقلال، پیغام داده و در رابطه با تکرار ماجرای کوروش کمپانی از طریق یک فروشنده دیگر، هشدار دادیم و آن‌ها را از این موضوع مطلع کردیم که اسپانسر باشگاه استقلال با همان رویه کوروش کمپانی (پیش فروش موبایل زیر قیمت بازار) در حال فروش موبایل با قیمت ۳۰ الی ۴۰ درصد کمتر از قیمت جهانی است.
رئیس انجمن واردکنندگان موبایل به عدم پاسخگویی از سوی باشگاه استقلال اشاره کرد و گفت: متاسفانه در این مدت، مدیر عامل باشگاه استقلال پاسخی به هشدارهای ما نداد و ما در نهایت به صورت رسمی و کتبی این موضوع را به باشگاه استقلال اطلاع داده تا عواقب همکاری با شرکت‌هایی که شفافیت اقتصادی نداشته و احتمال متضرر شدن مردم در آن ها بالا است را هشدار دهیم.
اسدی ادامه داد: اولویت ما این است که این قرارداد فسخ شود چراکه اسپانسر باشگاه استقلال هم مانند شرکت کوروش کمپانی مجوز واردات موبایل ندارد و امیدوارم مردم در آینده متضرر نشوند و شاهد تکرار ماجرای کوروش کمپانی نباشیم.
وی همچنین گفت: به شخصه این احتمال را می‌دهم که اگر این قرارداد فسخ نشود، بی شک تا روزهای آینده این کلاهبرداری مجددا تکرار شود و از آن‌جایی که باشگاه استقلال دارای پشتوانه مردمی بالایی است به مراتب می‌توانیم شاهد تکرار ماجرایی کوروش کمپانی در مقیاس بسیار بالاتر باشیم.
رئیس انجمن واردکنندگان موبایل و تبلت با اشره به نداشتن مجوز واردات موبایل از سوی شرکت کوروش کمپانی گفت: این شرکت تحت هیچ شرایطی مجوز واردات موبایل نداشته و ما هم از دفتر تخصصی تلفن همراه وزارت صمت و هم از دفتر تخصصی خدمات پس از فروش وزارت صمت پیگیری کرده و پس از چند مرحله استعلام، متوجه شدیم که این شرکت هیچ وارداتی هم نداشته است.
اسدی در ادامه گفت: در اساسنامه تاسیس شرکت‌ها، می‌توان اشاره کرد که در چه زمینه‌ای فعالیت انجام شود؛ به عنوان مثال، در اساسنامه اکثر شرکت‌های تجاری هم به واردات و صادرات و هم به کالا اشاره می‌شود اما دلیلی بر اینکه آن شرکتی بتواند مجوز واردات یک محصول را دریافت کند، نیست و مجددا تاکید می‌کنم که کوروش کمپانی نه از سوی انجمن واردکنندگان موبایل و نه از سوی وزارت صمت هیچ گونه مجوز واردات موبایل نداشته است.

وی همچنین به دارا بودن نشان «اینماد» در شرکت‌های تجاری اشاره کرد و گفت: همه این شرکت‌ها دارای اینماد هستند و اگر اینماد نداشته باشند، نمی‌توانند درگاه پرداخت الکترونیک داشته باشند. بنابراین باید در صدور نشان اینماد بیش از گذشته توجه شود و بدون نظارت پسینی، ممکن است اتفاقات مشابه به مراتب تکرار شود در حالی که برخی از شرکت‌ها در حال کلابرداری از مردم هستند و از نشان اینماد برخوردار بوده که خود باعث اعتماد مردم می‌شود.
رئیس انجمن واردکنندگان موبایل در پایان افزود: در چند روز گذشته با تمام نهادهای نظارتی و حکومتی همچون دادستانی کل کشور، سازمان بازرسی کل کشور، وزارت ورزش و جوانان، وزارت فرهنگ و ارشاد و نهادهای امنیتی و قضایی در رابطه با اتفاقی که ممکن است در باشگاه استقلال رخ دهد، نامه‌نگاری انجام شده و این نهادها را از احتمال وقوع یک کلاهبرداری دیگر مطلع کرده‌ایم و تمام تلاش خود را انجام می‌دهیم تا جلوی این موضوع قبل از آن‌که مانند ماجرای کوروش کمپانی به فاجعه بدل شود، گرفته شود.
سودآوری نامتعارف
هادی حق شناس اقتصاددان گفت: «در ترفند پانزی، سرمایه افراد با ادعای سودآوری غیر متعارف جذب می‌شود. روال جذب سرمایه ادامه می‌یابد؛ به بخشی از افراد این سود نامتعارف پرداخت می‌شود، اما عده‌ای نیز در سودآوری ناکام می‌مانند. در این شرایط کلاهبرداری انجام می‌گیرد و در نهایت سیستم متلاشی می‌شود.»
خلاء‌های قانونی و انحصار در اقتصاد
وی در ادامه تصریح کرد: «اما مسئله کوروش کمپانی که اخیر مطرح شده است به نظر من بیشتر ناشی از خلاء‌های قانونی و انحصار در اقتصاد است. انحصار در اقتصاد منجر به شکل‌گیری چنین اتفاقاتی در ایران شده‌است. در شرایط انحصاری واردات، ارز دولتی و مجوز‌های خاص در اختیار شرکت‌های خاص قرار می‌گیرد و موجب فساد می‌شود. اولین بار نیست که چنین کلاهبرداری‌هایی که شکل می‌گیرد و متاسفانه آخرین بار نیز نیست. تا زمانی که نرخ ارز یکسان نباشد، بازار در تعیین نرخ نقشی نداشته باشد و برخی دسترسی به ارز دولتی و غیر آزاد داشته‌باشند، برای عده‌ای چنین وسوسه‌ای شکل می‌گیرد که سوء استفاده کنند.»
کلاهبردای کوروش کمپانی صرفا به ترفند پانزی محدود نمی‌شود
او همچنین خاطرنشان کرد: «برای مثال در خصوص بازار خودرو اگر کسی بتواند خودروی دولتی دریافت کند و عده‌ای به آن دسترسی نداشته باشند، رانت ایجاد می‌شود. مگر چند وقت پیش در بازار خودرو چنین اتفاقی رخ نداد؟ میلیون‌ها ایرانی برای دریافت خودرو ثبت نام کردند؛ آیا همه آن‌ها به خودرو نیاز داشتند؟ اقتصاد دولتی و رانتی و امضا‌های طلایی منجر به چنین اتفاقی شد. اصلا نظام اقتصادی ایران نظامی است که مرتبا از دل آن اینگونه رانت‌ها و فساد‌ها شکل می‌گیرد؛ لذا کلاهبردای کوروش کمپانی صرفا به ترفند پانزی محدود نمی‌شود؛ ممکن است برای شبیه‌سازی بتوانیم از ترفند پانزی استفاده کنیم، اما مبنای چنن فساد‌هایی در کشور ما جای دیگری است.»
برخورد موضعی با مسئله اقتصاد
حق شناس در آخر تاکید کرد: «مبنا این است که اقتصاد ایران به صورت مداوم بستر انجام چنین کلاهبرداری‌هایی را فراهم می‌سازد. زیرا اقتصاد ایران رقابتی نیست و بخش‌های خصوصی نمی‌توانند دسترسی یکسانی به اطلاعات واردات و صادرات داشته باشند. از سوی دیگر چند نرخی بودن نرخ ارز شرایط نظام اقتصادی ایران را نشان می‌دهد. برای مثال فردا اعلام شود فلان ماشین ایرانی به سه قیمت به فروش می‌رسد؛ در این شرایط طبیعی است که افراد برای کسب سود از هر ابزاری استفاده می‌کنند تا این کالا را با قیمت ارزان بخرند و گران‌تر بفروشند. اصلا چرا اینقدر در کشور ما کولبر وجود دارد؟ چرا حجم قاچاق در ایران اینقدر بالا است؟ دلیل اصلی چند نرخی بودن است. مسئولان نیز به دنبال اصلاح سیستم نیستند و با برخورد موضعی با مسئله اقتصاد می‌خواهند مشکلات را حل کنند. اقتصاد ایران وقتی واقعیت‌ها را نمی‌پذیرد در چنین مسیری قرار می‌گیرد.»