معادله «ایران و آمریکا»هر روز پیچیده تر می شود

سیاست «کنترل-واکنش» ترامپ در مقابل ایستادگی تمام عیار ایران:
پیمان جهانیان/ ترامپ سیاست «کنترل-واکنش» را در مقابل ایران در پیش گرفته و با متناقض گویی به دنبال این است که حریف را سردرگم کند و در زمان مناسب اقدام کند.در واقع ترامپ به دنبال این است که با فشار بیشتر دستش برای حریف رو نشود.این روزها این راهرو‌های پنتاگون و اردوگاه‌های نظامی ایران در سکوتی عجیب فرو رفته‌اند. این سکوت، سکوتِ تصمیم نیست؛ بلکه سکوتِ پیش از یک درگیری قریب‌الوقوع است. سکوتی که از این آگاهی مشترک می‌آید که حمله‌ی بعدی در خاورمیانه می‌تواند زنجیره‌ای از واکنش‌ها را آغاز کند که حتی طراحان جنگ نیز از مهار آن مطمئن نیستند. پرسش‌هایی که ذهن منطقه را درگیر کرده، ساده، اما سنگین‌اند: عملیات دوم آمریکا – اسرائیل چه زمانی انجام می‌شود؟ ترامپ منتظر چیست تا تمام قدرت نظامی آمریکا را به کار گیرد؟ آیا ایران، که زمانی محور اصلی سیاست خارجی دولت او بود، حالا در اولویت‌هایش پشت سر ونزوئلا و حتی گرینلند قرار گرفته است؟
بازی‌های جنگی وزارت دفاع آمریکا بار‌ها نشان داده‌اند که ایالات متحده از قدرت تخریبی لازم برای نابودی زیرساخت‌های ایران، شبکه برق و ارتباطات برخوردار است. اما آنچه در «روز دوم» یا «روز دوازدهم» رخ می‌دهد، کاملاً غیرقابل پیش‌بینی است.
این همان عدم‌قطعیتی است که جلسات برنامه‌ریزی نظامی را در هاله‌ای از تردید فرو می‌برد. موج حملات ژوئن دوازده روز ادامه داشت. اما ایران ممکن است قادر باشد حجم عظیمی از موشک‌های مافوق‌صوت را به سوی شهر‌های اسرائیل و پایگاه‌های آمریکا در سراسر خلیج فارس شلیک کند. هیچ‌کس نمی‌داند دور بعدی درگیری چقدر طول خواهد کشید؛ نه در اتاق وضعیت کاخ سفید، نه در کابینه امنیتی اسرائیل و نه در شورای عالی امنیت ملی ایران.
بنیامین نتانیاهو نیز ارزیابی خاص خود را دارد. با نزدیک‌شدن انتخابات آینده، او نیاز دارد قدرت‌نمایی کند، حتی اگر این قدرت‌نمایی صرفاً نمادین باشد. اما فرماندهان نظامی اسرائیل بیش از پیش می‌پذیرند که در صورت وقوع جنگی واقعی، نتیجه نه پیروزی، بلکه فرسایش خواهد بود. چنین جنگی سیستم‌های دفاعی اسرائیل را تا مرز فروپاشی تحت فشار قرار می‌دهد.

در سوی دیگر، ایران به حقیقتی دست یافته است: می‌تواند یک حمله را تاب بیاورد و حتی از آن برای نمایش مقاومت استفاده کند، اما شاید از پسِ یک جنگ طولانی برنیاید. تحریم‌های فلج‌کننده و جامعه‌ای بی‌انگیزه، توان ایران را محدود کرده‌اند.
تاریخ نشان می‌دهد که برخی از انفجاری‌ترین بحران‌ها، پس از دوره‌هایی طولانی از آرامش ظاهری رخ داده‌اند. بحران ژوئیه‌ی ۱۹۱۴ با یک ترور آغاز شد و به‌دلیل محاسبه غلط رهبران، به جنگی فراگیر انجامید.
تقابل کنونی در خاورمیانه نیز نشانه‌هایی مشابه دارد. این رویارویی آزمون تسلیحات نیست؛ آزمون برداشت‌ها و پیام‌هاست. یک اشتباه کوچک (اطلاعات نادرست یا پیامی اشتباه در دنیای جنگ سایبری) می‌تواند این تعادل شکننده را برهم بزند.
معادله قدرت‌نمایی ترامپ و معادله بقاگرایانه ایران، توهم‌هایی متقابل را تقویت می‌کنند. هر دو بن‌بست را نشانه موفقیت داخلی می‌دانند و احتیاط طرف مقابل را ضعف تفسیر می‌کنند، نه درک محدودیت‌های متقابل.
در چنین شرایط هاکان فیدان وزیر امور خارجه ترکیه هشدار داد که رژیم صهیونیستی همچنان در پی یافتن فرصتی برای تنش‌آفرینی علیه ایران است و تأکید کرد چنین اقدامی می‌تواند بی‌ثباتی بیشتری را به منطقه‌ای که از پیش ناآرام است، تحمیل کند.
فیدان در گفت‌وگویی مفصل با شبکه تلویزیونی ان‌تی‌وی ترکیه گفت نشانه‌ها حاکی از آن است که اسرائیل، با وجود پیامدهای احتمالی برای امنیت منطقه‌ای، همچنان قصد انجام اقدام تنش‌زا علیه تهران را حفظ کرده است.
او گفت: «امیدوارم مسیر دیگری را انتخاب کنند، اما واقعیت این است که اسرائیل، به‌ویژه، به‌دنبال فرصتی برای حمله به ایران است.»

به‌روزرسانی سند راهبرد دفاعی آمریکا و موقعیت ایران
وبگاه وزارت جنگ آمریکا نسخه به‌روزرسانی شده سند راهبرد دفاع ملی ایالات متحده در سال ۲۰۲۶ را منتشر کرده که در آن روسیه «یک تهدید دائمی» برای کشور‌های عضو ناتو قلمداد شده است. پنتاگون همچنین به دنبال در نظر گرفتن مهار چین در اولویت‌های خود است. در سند راهبرد دفاعی جدید پنتاگون، بار دیگر این ادعا تکرار شده است که واشنگتن اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد و حملات غیرقانونی به تاسیسات هسته‌ای یاران، به‌عنوان نشانه‌ای از تحقق عملی این سیاست معرفی شده است.
بر اساس این راهبرد، پنتاگون گفته ایران مصمم به بازسازی توان نظامی متعارف خود است. در همین حال، با وجود آن‌که ایران بار‌ها تأکید کرده به‌دنبال ساخت سلاح هسته‌ای نیست، در این سند ادعا شده که رهبران ایران احتمال تلاش دوباره برای

دستیابی به سلاح هسته‌ای را منتفی ندانسته‌اند؛ از جمله از طریق خودداری از ورود به مذاکراتی که واشنگتن آن را «معنادار» توصیف می‌کند.
در بخش دیگری از این سند، از نیرو‌های موسوم به «نیابتی ایران» به‌عنوان بازیگرانی یاد شده که در پی بازسازی زیرساخت‌ها و توانمندی‌های خود هستند. این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران بار‌ها تأکید کرده نیروی نیابتی در منطقه ندارد و گروه‌های مقاومت، نیرو‌هایی مستقل هستند که با اشغالگری رژیم صهیونیستی مقابله می‌کنند.
در این سند آمده است که آمریکا در قالب یک «کارزار کوتاه، قاطع و سرنوشت‌ساز» موفق شده آزادی کشتیرانی برای کشتی‌های ایالات متحده را احیا کند.بر اساس آنچه در این سند ادعا شده، «ایالات متحده در پی خاورمیانه‌ای صلح‌آمیزتر و شکوفاتر است». نویسندگان این راهبرد تأکید می‌کنند که تحقق «این تحول» تنها از سوی متحدان و شرکای آمریکا در منطقه امکان‌پذیر است.در ادامه این راهبرد تصریح شده که متحدان و شرکای آمریکا در منطقه باید مسئولیت اصلی «بازدارندگی» و دفاع در برابر ایران و آنچه وابستگان ایران در منطقه خوانده شده را بر عهده بگیرند؛ از جمله از طریق حمایت قاطع از دفاع مشروع اسرائیل» و «ترویج ادغام و همگرایی آن» در منطقه.»با این حال، پنتاگون می‌افزاید که ایالات متحده همچنان توانایی انجام «اقدامات متمرکز و قاطع برای دفاع از منافع آمریکا» در منطقه را حفظ خواهد کرد.
در چنین شرایطی جی. دی. ونس، معاون ترامپ، درباره افزایش حضور نیرو‌های نظامی آمریکا در نزدیکی ایران ادعا کرد: ما فقط می‌خواهیم مطمئن شویم که گزینه‌هایی داریم. ما نیرو‌های زیادی در منطقه داریم. افرادی داریم که ممکن است در معرض خطر قرار بگیرند. وی در ادامه مدعی شد: فکر می‌کنم ترامپ فقط می‌خواست اطمینان حاصل کند که اگر، خدای ناکرده، ایرانی‌ها کار بسیار اشتباهی انجام دهند، ما منابع لازم برای پاسخگویی را داشته باشیم.