تلاش «گروسی» برای حل پایدار مسأله هسته ای ایران

ایران همچنان با بی اعتمادی به آمریکا نگاه می کند؛
پیمان جهانیان/ رافائل گروسی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ادعا کرد که از طریق رایزنی مستمر با اعضای سابق برجام در تلاش است به راه‌حلی پایدار در موضوع هسته‌ای ایران برسد. گروسی این مطلب را در گفت‌ وگو با نشریه اسپانیایی ال‌ناسیونال مطرح کرد و گفت: «من به‌طور مستمر با مقام‌های ایرانی، اروپایی، روسی و چینی در تماس هستم و تلاش می‌کنم راه‌حلی پایدار پیدا کنم.وی ادعا کرد که وضعیت به‌ویژه پس از جنگ دوازده‌ روزه، «دور از حل‌ و فصل» است. مدیرکل آژانس با اشاره ذخایر اورانیوم با غنای بالا در ایران گفت که بازرسان باید کار خود را بر مبنای «توافق چارچوبیِ در حال مذاکره» از سر بگیرند.همکاری‌های ایران و آژانس در پی حملات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز جمهوری اسلامی ایران و قانون مصوب مجلس شورای اسلامی برای توقف همکاری در صورت اجرا نشدن تعهدات طرف‌های مقابل، با محدودیت‌هایی مواجه شد.پس از آن، مذاکراتی میان ایران و آژانس درباره نحوه ادامه تعاملات در چارچوب حقوقی موجود انجام شد که در تاریخ ۱۸ شهریور ماه جاری به یک تفاهم فنی انجامید. با این حال تداوم سیاسی‌کاری تروئیکای اروپایی و آمریکا علیه برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای کشورمان از جمله تصویب قطعنامه جدید و ضد ایرانی شورای حکام موجب شد تا این اجرای تفاهم متوقف شود.
جمهوری اسلامی ایران تأکید دارد که مبنای همکاری و تعامل با آژانس، قانون مصوب مجلس است. اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران پیشتر در این‌باره گفت: «ما کماکان عضو معاهده منع اشاعه و متعهد به توافق‌نامه پادمان هستیم. در اجرای این تعهدات پادمانی، با در نظر داشتن مصوبه مجلس که شورای عالی امنیت ملی را متولی این موضوع معرفی کرده است، تعاملات با آژانس را پیش می‌بریم.»

عراقچی:نمی توان به آمریکا اعتماد کرد
در همین زمینه سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با بیان اینکه ما خواهان جنگ نیستیم بلکه خواهان حل مسائل از طریق دیپلماسی هستیم، گفت: هیچ وقت به آمریکا به عنوان یک مذاکره کننده صادق اعتماد نکرده‌ایم، آمریکا در هیچ چیزی صادق نبوده است و به نظر من هیچ کسی نمی‌تواند به آمریکا اعتماد کند.
عراقچی ادامه داد ما هم زیاد می‌شنویم که رژیم اسرائیل ممکن است که مجددا دست به حمله بزند. جنگ روانی بخشی از جنگ واقعی است و به نظر می‌رسد که آنها فعلا روی جنگ روانی در حال کار هستند و اینکه یک واهمه در کشور ایجاد کنند که این بخشی از یک جنگ کلی‌تر است.این البته بدان معنی نیست که ما احتمال جنگ را نادیده می‌گیریم، ما آمادگی کامل داریم؛ نیرو‌های مسلح ما و مردم ما آمادگی دفاع از کشور را در هر شرایطی دارند.ممکن است که ساختمان‌ها و تجهیزات را با بمباران بتوانی از بین ببری ولی تکنولوژی را از طریق حمله نظامی نمی‌توان از بین برد و دانش را نمی‌توان با بمباران از اذهان خارج کرد. از همه اینها مهم‌تر اینکه اراده یک ملت را نمی‌توان از طریق بمباران از بین برد.
وی افزود:قبل از حمله نظامی، برای سالیان طولانی مردم ایران را تحریم کردند، اما هیچ مشکلی حل نشد هیچ راه حلی جز یک راه حل مذاکره شده و دیپلماتیک برای حل مسائل موجود، وجود ندارد.هیچ وقت به آمریکا به عنوان یک مذاکره کننده صادق اعتماد نکرده‌ایم، آمریکا در هیچ چیزی صادق نبوده است و به نظر من هیچ کسی نمی‌تواند به آمریکا اعتماد کند ولی این نمی‌تواند مانع از آن شود که دیپلماسی را انتخاب نکنید.اینکه الان ایران در یک موقعیت با عظمت هست یا نیست به خود مردم ایران مربوط می‌شود. توصیه می‌کنم آمریکا به مردم ایران و به نظامی که مردم ایران برای خودشان انتخاب کرده‌اند، احترام بگذارد.
در همین راستا دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا، با تکرار ادعاهای پیشین خود بار دیگر گفت که مایل است با ایران به توافقی دست یابد. ترامپ ادعا کرد: «خیلی دوست دارم با ایران توافق کنم و فکر می‌کنم تهران هم مایل است با ما به توافق برسد. ایران در شرایط فعلی، آماده مذاکره است. فکر می‌کنم اگر ایران بخواهد، می‌توانیم خیلی سریع به یک توافق عالی برسیم». ایران می‌گوید که غنی‌سازی اورانیوم یک موضوع محوری است و تحت هیچ‌شرایطی درباره آن مذاکره نخواهد کرد.
به نظر می رسد اگرچه برنامه موشکی و حمایت ایران از بازیگران غیردولتی تضعیف شده، ایران در همان جنگ دوازده‌روزه خسارات ملموسی به اسرائیل وارد کرد و می‌تواند به‌راحتی حملات نیابتی علیه نیروهای آمریکایی در منطقه را از سر بگیرد. در حالی که ایران در حال بازسازی سایر توانمندی‌های خود است، همچنان از طریق حوثی‌ها در یمن قدرت‌نمایی می‌کند.

به‌طور خلاصه، ایران هنوز این ظرفیت را دارد که به همان هژمون منطقه‌ایِ خصمانه‌ای تبدیل شود که می‌خواهد از آن جلوگیری کند.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در واکنش به این واقعیت، بار دیگر تهدید موشکی ایران را برجسته کرده و تمرکز حملات اسرائیل علیه نیروهای نیابتی ایران را افزایش داده است. در محافل خصوصی، برخی مقامات و تحلیلگران اسرائیلی از جنگ دوازده‌روزه به‌عنوان «اولین جنگ ایران» یاد کرده‌اند و معتقدند در دور بعدی، اسرائیل تهاجمی‌تر برنامه موشکی ایران و حتی خود حکومت را هدف قرار خواهد داد. اگر این دیدگاه‌ها بازتاب واقعیت باشند، تداوم آتش‌بس احتمالاً منوط به آن است که ترامپ نتانیاهو را از اقدامات بعدی بازدارد. در هر صورت، ازسرگیری درگیری ممکن اگر نگوییم محتمل است.