فرهنگسازی و آموزش شهروندی

حق مشارکت اجتماعی
سید یاسین حسینی مشهدی/فعال اجتماعی، مدنی و حقوق شهروندی ایران
هفته تشکل های مدنی و مشارکت های اجتماعی بر همه فعالان زحمتکش سازمانهای مردم نهاد کشور که با دست خالی و بدون چشم داشت به تعالی ایران عزیز کمک میکنند مبارک باد
تشکل های مدنی، مشارکت اجتماعی و حقوق شهروندی؛
پیشرفته ترین جوامع دنیا، کشورهایی هستند که توسعه سیاسی اجتماعی خود را بر اساس حکمرانی محلی و واگذاری امور به مردم از طریق تشکل های مردمی و مشارکت های اجتماعی در حوزه های اجرایی، نظارتی و قانونی محقق کرده اند. البته شهروندان نیز باید بر اساس حس مسئولیت اجتماعی، در صدد ارتقای آگاهیهای حقوق شهروندی خود و مشارکت موثر در رفع مسائل اجتماعی برآیند. در قانون اساسی ما نیز جایگاه بسیار بالایی برای مردم و سازمان های مردم نهاد منظور شده که البته همچنان مغفول مانده است، از جمله: وظیفه نظارت بر قدرت حاکمه و ایجاد تغییر در رفتار حاکمیت برای احقاق حقوق شهروندی در راستای مُطالبه منصفانه از زمامداران و سران کشور به منظور حرکت در چارچوب قانون، که اجرای بدون تنازل این اصل قانونی، چه بسا باعث جلوگیری از بسیاری از مفاسد سیاسی، اقتصادی و اداری امروز جوامع بشری خواهد شد. البته از طریق حاکمیت ملی و مشارکت واقعی نخبگان مستقل جامعه، نه از طریق تقویت نهادهای شبه حکومتی و تضعیف نهادهای مدنی و مردمی که این خود منجر به ایجاد تبعیض در جامعه، بی اعتمادی عمومی و کاهش مشارکت مردمی و اجتماعی میشود.
این آرمان بزرگِ چند صد ساله در کشور ما محقق نمیشود مگر به سه شرط زیر:
۱. مسئولان حکومت در قوای سه گانه علی الخصوص کلیه مدیران دستگاههای اجرایی زیرمجموعه آنها و دیگر نهادهای حاکمیتی غیر اجرایی به دور از شعار زدگی، اصول اساسی مردم سالاری و حاکمیت ملی را به رسمیت شناخته و در عمل مردم را ولی نعمت خود و صاحبان اصلی کشور و خود را خادم واقعی ملت بدانند و در برابر نهادهای مردمی (سمن ها) پاسخگو باشند.
۲. نهادهای مردمی و موسسان آنها خود را نمایندگان واقعی مردم (نه حکومت) دانسته و بدون وابستگی به شخص و حزب سیاسی و نهاد حکومتی و استحاله در دولت یا حکومت، حقوق مردم را آزادانه و جسورانه و بدون لکنت زبان از حاکمیت مطالبه نمایند یا بعبارتی “یک سمن (سازمان مردم نهاد) واقعی باشند نه یک سمند (سازمان مردم نهاد دولتی!)”
۳. مردم نیز با آگاهی از حقوق و تکالیف شهروندی خود، بی تفاوتی و عافیت طلبی یا خودخواهی را کنار گذاشته و در قبال مسائل جامعه احساس مسئولیت کرده و با مشارکت حداکثری در صدد رفع آنها برآیند.