هلالاحمر؛ صدای آرام انسانیت در روزهای سخت
- شناسه خبر: 21443
- تاریخ و زمان ارسال: 20 اردیبهشت 1405 ساعت 14:10
- منتشرکننده: مدیریت
«بشارت نو»د رخصوص« روز هلال احمر و نقش حیاتی آن در جامعه» گزارش می دهد:
زهرا زارع/روز ۱۸ اردیبهشت روز هلالاحمر، فرصتی دوباره است برای مرور لحظاتی که انسانیت معنا پیدا میکند؛ روزهایی که عدهای بدون انتظار قدردانی یا پاداش، تنها به خاطر عشق به جان انسانها در میدانهای خطر حاضر میشوند. از جنگ گرفته تا زلزله، از سیل و برف تا تصادف جادهای، از دلِ شب تا سحرگاه؛ نام هلالاحمر همیشه با امیدِ دوباره گره خورده است. این سازمان با بیش از یک قرن فعالیت در ایران، نهفقط درگیر امدادهای فوری، بلکه در زندگی روزمره مردم، در آموزشها، در تربیت نسلهای جدید داوطلبان، و در ساختن فرهنگ کمکبخشی نقشی بنیادین دارد.
در سالهای اخیر، هلالاحمر و دیگر نهادهای امدادی بینالمللی بارها درگیر بحرانهایی شدهاند که در مدتزمان کوتاه اما با شدت بسیار بالا رخ میدهند؛ جنگهایی که گاه تنها چند روز طول میکشند اما آثارشان سالها باقی میماند. نمونه این وضعیت را میتوان در آنچه رسانهها «جنگ ۱۲روزه» نامیدند مشاهده کرد؛ بحرانی فشرده که در آن، درگیریها با سرعت و شدت بالا آغاز شد و در همان روزهای نخست، هزاران نفر دچار آسیب، بیخانمانی و کمبود امکانات اولیه شدند. در چنین شرایطی، هلالاحمر بهعنوان نهادی بیطرف و امدادی، نخستین گروههایی را تشکیل داد که فارغ از هر نگاه سیاسی، وظیفه خود را تنها در نجات جان انسانها تعریف کردند.
بسیاری از خبرها نشان میداد که امدادگران در آن مدت کوتاه مجبور بودند با سرعت بالا تصمیم بگیرند، مسیری امن پیدا کنند و با به خطر انداختن جان خود، کودکان و سالمندان آسیبدیده را از زیر آوار یا مناطق ناامن خارج کنند. گاه انتقال یک مجروح تنها چند دقیقه فرصت داشت و همین چند دقیقه تعیینکننده بازگشت او به زندگی بود.
در جنگی که این روزها جریان دارد نیز، هلالاحمر نقشی مشابه اما گستردهتر برعهده دارد. هرچند شرایط سیاسی پیچیده است، اما مأموریت امدادگران ساده و روشن است: کمک به مردم.
در این بحرانهای کوتاه اما شدید، هلالاحمر همیشه آخرین امید مردم است؛ امیدی که با رساندن دارو، اسکان فوری، انتقال مجروحان یا صرفاً با حضور در کنار خانوادههای آسیبدیده جان میگیرد. فعالیت امدادگران در چنین شرایطی شاید در چند خط خبر خلاصه شود، اما واقعیت پشت آن، ساعتها دویدن، دلنگرانی، خطر و تلاش برای زنده نگهداشتن انسانهایی است که هیچکدام را نمیشناسند، اما برایشان ارزش قائلاند.
هلالاحمر ، این نهاد مردمی در هر بحران و حادثه طبیعی یا انسانی در خط مقدم حضور داشت. در سالهای اخیر، با افزایش شمار سیلها و زلزلهها و حوادث جادهای، محدودهی فعالیت امدادگران بیسابقه گسترش پیدا کرده است. تنها در سال گذشته بیش از هفتاد هزار حادثه مختلف از سوی نیروهای هلالاحمر پوشش داده شد؛ از تصادفات جادهای گرفته تا حوادث کوهستان، غرقشدگی، آتشسوزی، و فاجعههای شهری. آمارها نشان میدهد که در عملیات امداد جادهای، زمان حضور اولین تیم نجات در محل حادثه بهطور میانگین کمتر از دوازده دقیقه است. این سرعت در بسیاری از موارد تفاوت میان زندگی و مرگ بوده است.
به عنوان مثال، در مسیرهای مواصلاتی کشور مانند آزادراههای قم–تهران، زنجان–تبریز، کرمانشاه–سنندج و جادههای شمالی، بیش از ۱۴ هزار مسافر گرفتار برف و کولاک یا تصادف توسط امدادگران هلالاحمر نجات داده شدند. نیروهای واکنش سریع در بسیاری از موارد شبانه به مناطق برفی اعزام شدند و علاوه بر نجات سرنشینان خودروها، بستههای خوراکی و گرمایشی و تجهیزات اولیه را میان آنها توزیع کردند. در حادثهای دیگر که در گردنههای کوهستانی کردستان رخ داد، امدادگران طی شانزده ساعت عملیات مداوم، بیش از صد نفر از مسافران را که در مسیر گیر افتاده بودند، به پناهگاههای اضطراری منتقل کردند. این صحنهها اگرچه در صفحهای کوتاه از خبر جا میگیرند، اما در واقعیت، دهها نفر امدادگر با دستهای یخزده و چشمانی بیدار تا سپیدهدم در میدان حضور دارند.
در سیل گستردهای که در روزهای گذشته اتفاق افتاد، بیش از سه هزار و پانصد خانوار اسکان اضطراری داده شدند. تیمهای هوایی با بالگردهای امدادی بیش از دویست نفر را از مناطق محاصرهشده بیرون آوردند و بستههای غذایی و دارویی میان مردم توزیع کردند. در همان روزها، تصاویر امدادگرانی که ساعتها در گلولای ایستاده بودند. روز هلالاحمر در تقویم ثبت شده اما در ذهن مردم به عنوان نشانهای از آرامش و فداکاری ماندگار است.
زندگی امدادگران، زندگی معمولی نیست. آنها همیشه آمادهاند؛ تلفن که زنگ بخورد باید فوراً راهی شوند، چه نیمهشب باشد، چه وسط تعطیلات. یکی از نجاتگران کوهستان در گفتوگویی گفته بود: «وقتی وارد این شغل میشوی، زمان دیگر مال تو نیست، همیشه گوشبهزنگ حادثهای.» بسیاری از آنها شبهایی را با چند ساعت خواب سپری میکنند، در حالیکه فردا باید آماده باشند برای مأموریتی دیگر. و شاید سختتر از خستگی، دوری از خانواده باشد. بسیاری از امدادگران زن و مرد روزها از فرزند و همسرشان دورند.
خطر همیشه همراهشان است؛ از ریزش کوه در ارتفاعات تا وقوع انفجار در حادثه صنعتی، از سیلاب ناگهانی تا سرمای شدید. بارها پیش آمده که خود امدادگر در عملیات آسیب دیده یا جانش را از دست داده. با این حال، هیچکدام از آنها ایستادن را یاد نگرفتهاند. عشق به مردم، انگیزهای است که باعث میشود پس از هر مأموریت، دوباره آماده باشند. یکی از کارشناسان اجتماعی در تحلیلی گفته است: «هلالاحمر نهاد عجیبی است؛ انگیزه درونی اعضایش از مزایا و حقوقشان قویتر است. این سازمان بر دوش انسانهایی میچرخد که از کمک کردن احساس ارزش و هویت میگیرند.»
در سال گذشته، نیروهای امداد و نجات هلالاحمر توانستند بیش از ۵۸ هزار نفر از مصدومان تصادف جادهای را در سراسر کشور نجات دهند. از این تعداد حدود ۴۵۰۰ نفر بهخاطر مداخله سریع امدادگران از مرگ حتمی رهایی یافتند.
کارشناسان بحران معتقدند با توجه به تغییرات اقلیمی و افزایش شدت بلایای طبیعی، نقش هلالاحمر هر سال حیاتیتر میشود. دکتر سهرابی، پژوهشگر حوزه مدیریت ریسک در گفتوگویی خاطرنشان کرده است: «ما در دورهای زندگی میکنیم که تغییرات جوی باعث افزایش سیلاب، طوفان و خشکسالی شده و در نتیجه، نیاز به نهادهای مردمی و تخصصی مانند هلالاحمر بیشتر از همیشه است.» او همچنین بر اهمیت آموزشهای عمومی هلالاحمر تأکید کرد و گفت: «در سالهای اخیر، آموزش همگانی در مدارس و محلات به هزاران نفر یاد داده چگونه در زلزله یا تصادف واکنش درست نشان دهند. همین آگاهیها جان انسانها را نجات داده است.»
هلالاحمر البته فقط سازمانی عملیاتی نیست، بلکه فرهنگساز است. آموزشهای امدادرسانی، کارگاههای کمکهای اولیه، برنامههای اجتماعی، و فعالیتهای جوانان داوطلب در مدارس و دانشگاهها، همه بخشی از شبکه بزرگ انساندوستی این نهاد است.
سالگرد روز هلالاحمر فقط یک عدد در تقویم نیست، بلکه یادآوری لحظههایی است که انسانیت خودش را نشان میدهد. در هر بحران، نخستین امید مردم همین نشان قرمز است؛ نمادی که آرامش میآورد و جان میبخشد. این نهاد در روزهای جنگ، در روزهای زلزله بم، در سیل لرستان و گلستان، در برف کردستان و در تصادفهای دلخراش جادههای جنوب، همیشه بوده و خواهد بود. شاید هیچ واژهای نتواند فداکاری این افراد را توصیف کند، اما میتوان گفت هر بار که امدادگری دست مصدومی را میگیرد، هلالاحمر معنای واقعیاش را بازمییابد.
وقتی به کار این انسانها نگاه میکنیم، درمییابیم که هلالاحمر فقط مجموعهای از تیمها و تجهیزات نیست، بلکه نماد نوعدوستی و همبستگی ملی است.
روز هلالاحمر، فرصتی است برای قدردانی از تمام کسانی که بیهیاهو اما با دلی بزرگ، حافظ زندگیاند؛ کسانی که بیآنکه دیده شوند، همیشه دیدهبان مهر و نجات هستند.
در نهایت، نقش هلالاحمر در این جنگ،چه جنگ ۱۲روزه باشد، چه بحرانهایی که اکنون در جریاناند،همان نقش همیشگی است: نجات جان انسانها بدون توجه به مرز، ملیت، سیاست یا طرف منازعه. این نهاد، نماد وظیفهای است که انسانیت بر دوش انسان گذاشته؛ اینکه در سختترین لحظات، باید به یاری یکدیگر شتافت.
