استیضاح در میانه جنگ، آب به آسیاب دشمن می‌ریزد

میثم درستی/در شرایطی که کشور با تهدیدهای امنیتی و پیامدهای جنگ مواجه است، بیش از هر زمان دیگری به عقلانیت سیاسی، انسجام ملی و هماهنگی میان قوا نیاز داریم. امروز هر تصمیم سیاسی باید با در نظر گرفتن آثار آن بر امنیت ملی، آرامش جامعه، معیشت مردم و توان مدیریتی کشور اتخاذ شود. از همین رو، استیضاح وزرا در چنین شرایط حساسی، تصمیمی است که نمایندگان محترم مجلس باید درباره ضرورت و پیامدهای آن با دقت بیشتری بیندیشند.

بی‌تردید، مجلس شورای اسلامی بر اساس قانون اساسی از حق نظارت بر عملکرد دولت برخوردار است و استیضاح نیز یکی از ابزارهای قانونی این نظارت به شمار می‌رود. هیچ دولتی نباید از پاسخ‌گویی به مجلس و مردم گریزان باشد. نقد عملکرد مدیران و مطالبه اصلاح امور، از ارکان حکمرانی مطلوب است. با این حال، میان نظارت مسئولانه و ایجاد بی‌ثباتی در مدیریت کشور تفاوتی اساسی وجود دارد؛ تفاوتی که در شرایط جنگی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

پرسش اساسی این است که آیا تغییر وزرا در میانه جنگ، بدون وجود ضرورتی فوری و اثبات‌شده، به تقویت کشور کمک می‌کند یا ظرفیت اجرایی آن را با اختلال مواجه می‌سازد؟ وزارتخانه‌ها در این شرایط مسئولیت‌های سنگینی در تأمین کالاهای اساسی، مدیریت منابع، حفظ خدمات عمومی، پشتیبانی از اقتصاد و رسیدگی به نیازهای مردم دارند. تغییرات مدیریتی ممکن است تصمیم‌گیری‌ها را با وقفه مواجه کند و بخشی از توان دولت را به جای حل مشکلات کشور، صرف جابه‌جایی مدیران سازد.

این سخن به معنای نادیده گرفتن ضعف‌ها و کاستی‌های احتمالی دولت نیست. اگر مدیری ناکارآمد است یا تصمیمی به منافع عمومی آسیب می‌زند، مجلس باید با جدیت موضوع را پیگیری کند. اما باید میان اصل نظارت و زمان اجرای آن تفاوت قائل شد. بسیاری از مسائل را می‌توان از طریق سؤال، تذکر، جلسات تخصصی و مطالبه برنامه اصلاحی دنبال کرد. استیضاح باید راهکاری برای حل مشکلات جدی باشد، نه ابزاری برای رقابت‌های سیاسی و اختلافات جناحی.

در شرایطی که دشمنان ایران به دنبال تضعیف انسجام داخلی هستند، نباید اجازه دهیم اختلافات قابل حل در داخل به عاملی برای کاهش تمرکز مدیریتی و فرسایش اعتماد عمومی تبدیل شود. البته نباید هر نقدی را مخالفت با منافع ملی دانست یا نمایندگان منتقد را به همسویی با دشمن متهم کرد. نقد دولت حق قانونی مجلس است؛ اما همان‌گونه که دولت مسئول تصمیم‌های خود است، مجلس نیز باید پیامدهای ملی تصمیم‌هایش را در نظر بگیرد.

در همین چارچوب، شایسته است از تلاش‌های دکتر مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، و اعضای کابینه دولت در این روزهای دشوار قدردانی کنیم. اداره کشور در شرایط جنگی، حفظ خدمات عمومی، پیگیری امور اقتصادی، رسیدگی به مطالبات مردم و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، مسئولیتی سنگین است. دولت در چنین وضعیتی با محدودیت‌ها و دشواری‌هایی روبه‌روست که نمی‌توان آنها را صرفاً با معیارهای روزهای عادی ارزیابی کرد.

قدردانی از زحمات رئیس‌جمهور و اعضای کابینه به معنای چشم‌پوشی از کاستی‌ها نیست؛ بلکه نشانه انصاف در ارزیابی عملکرد مسئولان است. حمایت مسئولانه از دولت و مطالبه‌گری منصفانه می‌توانند هم‌زمان وجود داشته باشند. آنچه باید از آن پرهیز کرد، تبدیل اختلافات سیاسی به مانعی در مسیر اداره کشور و حل مشکلات مردم است.

دکتر پزشکیان بر ضرورت وفاق ملی، پرهیز از تنش‌های فرساینده و استفاده از ظرفیت‌های مختلف کشور تأکید داشته است. امروز تحقق این رویکرد بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد. وفاق ملی به معنای تعطیل کردن نظارت یا کنار گذاشتن اختلاف‌نظرها نیست؛ بلکه یعنی تفاوت دیدگاه‌ها در خدمت حل مسائل کشور قرار گیرند و رقابت‌های سیاسی، توان ملی را از مسیر مقابله با بحران‌ها منحرف نکنند.

مجلس و دولت دو رکن مهم حکمرانی کشورند و همکاری آنها برای عبور از شرایط دشوار ضروری است. انتظار می‌رود نمایندگان محترم در این مقطع حساس، اولویت را به تقویت ظرفیت اجرایی کشور، حمایت از معیشت مردم، نظارت مؤثر و اصلاح هدفمند امور بدهند. می‌توان دولت را نقد کرد، از آن پاسخ خواست و بر اصلاح عملکردها پافشاری کرد، بی‌آنکه کشور را درگیر تنش‌های مدیریتی غیرضروری ساخت.

امروز زمان تسویه‌حساب‌های سیاسی نیست؛ زمان مسئولیت‌پذیری تاریخی است. استیضاح بدون ضرورت روشن و در زمانی نامناسب ممکن است ناخواسته توان اجرایی کشور را تضعیف کند و در عمل، آب به آسیاب دشمن بریزد. این هشدار به معنای دفاع بی‌قیدوشرط از دولت نیست؛ بلکه از موضع دفاع از منافع ملی و ضرورت حفظ ثبات در یکی از حساس‌ترین مقاطع کشور مطرح می‌شود.

تاریخ از مسئولان خواهد پرسید که در روزهای دشوار تا چه اندازه برای حفظ ایران، امنیت مردم و عبور کشور از بحران، تصمیم‌هایی سنجیده و مسئولانه گرفتند. امروز انتظار از مجلس، دولت و همه جریان‌های سیاسی آن است که نظارت را با همکاری، نقد را با انصاف و اختلاف‌نظر را با مسئولیت ملی همراه سازند. ایران در این روزها بیش از هر چیز به عقلانیت، تدبیر و همبستگی نیاز دارد؛ سرمایه‌هایی که حفظ آنها وظیفه مشترک همه دلسوزان کشور است.