ایران به صدای مشترک همه ایرانیان نیاز دارد

️میثم درستی/در مقاطع حساس تاریخی، آنچه می‌تواند به تجمعات مردمی در میدان‌ها و خیابان‌های کشور معنا، انسجام و شکوه ببخشد، تنها شمار حاضران نیست، بلکه میزان همدلی، اعتماد عمومی و حضور چهره‌هایی است که در حافظه جمعی جامعه جایگاه و اعتبار دارند. از همین منظر، تجمعات مردمی را باید فرصتی برای تقویت همبستگی ملی، نمایش اراده عمومی و بازسازی پیوند میان جامعه و سرمایه‌های سیاسی و فرهنگی کشور دانست.

با نگاهی مبتنی بر منافع ملی، عقلانیت سیاسی و ضرورت تقویت همبستگی اجتماعی، حضور مردم در میدان‌ها زمانی می‌تواند به رویدادی ماندگار و اثرگذار تبدیل شود که در کنار شور و احساسات عمومی، از پشتوانه فکری، فرهنگی و اجتماعی نیز برخوردار باشد. در این مسیر، بهره‌گیری از ظرفیت شخصیت‌های برجسته سیاسی، دیپلماتیک، هنری و ورزشی می‌تواند نقشی مهم در افزایش تأثیرگذاری این رویدادها ایفا کند.

چهره‌هایی همچون دکتر محمدجواد ظریف و دکتر حسن روحانی، به واسطه سال‌ها حضور در عرصه سیاست و دیپلماسی، از تجربه و شناخت قابل توجهی نسبت به مناسبات داخلی و بین‌المللی برخوردارند. عطاالله مهاجرانی نیز به عنوان چهره‌ای سیاسی و فرهنگی، می‌تواند در عرصه تبیین مسائل ملی و تقویت گفت‌وگوهای فکری مورد توجه قرار گیرد. دعوت از این شخصیت‌ها، در صورت تمایل و مشارکت داوطلبانه آنان، می‌تواند توجه افکار عمومی را افزایش دهد و پیام همبستگی را به مخاطبان گسترده‌تری منتقل کند.

اهمیت حضور چنین چهره‌هایی صرفاً به شناخته‌شدن نام آنان محدود نمی‌شود. جامعه امروز ایران به صداهایی نیاز دارد که بتوانند میان نسل‌های مختلف، دیدگاه‌های متفاوت و جریان‌های متنوع اجتماعی ارتباط برقرار کنند. شخصیت‌هایی که تجربه مسئولیت‌های ملی دارند و می‌توانند با زبانی صادقانه و قابل فهم با مردم سخن بگویند، ظرفیت آن را دارند که زمینه‌ساز تفاهم و همدلی بیشتری شوند.

در کنار چهره‌های سیاسی، ظرفیت هنرمندان، بازیگران، ورزشکاران و اهالی فرهنگ نیز نباید نادیده گرفته شود. افرادی همچون پرویز پرستویی، اصغر فرهادی، شهاب حسینی و رضا کیانیان و همچنین چهره‌های شناخته‌شده موسیقی و ورزش، در میان بخش‌هایی از جامعه از محبوبیت و نفوذ اجتماعی برخوردارند. البته نام بردن از این افراد به معنای اعلام حمایت آنان از چنین تجمعاتی نیست. سخن بر سر ظرفیت اجتماعی و فرهنگی هنرمندان و امکان مشارکت آزادانه آنان در رویدادهای ملی است.

هنر و فرهنگ، زبان مشترکی هستند که گاهی می‌توانند فاصله‌های سیاسی و اجتماعی را کاهش دهند. سخنرانی سنجیده یک چهره ملی، اجرای موسیقی ایرانی، خواندن شعر یا روایت تجربه‌های انسانی از سوی یک هنرمند، ممکن است تأثیری عمیق بر افکار عمومی بگذارد. از همین رو، میدان‌های شهری نباید صرفاً به محل سخنرانی‌های تکراری تبدیل شوند، بلکه می‌توانند فضایی برای پیوند سیاست، فرهنگ، هنر و مشارکت اجتماعی باشند.

با این حال، نباید فراموش کرد که شکوه واقعی یک تجمع با حضور چند چهره مشهور یا انتشار تصاویر پرجمعیت تعریف نمی‌شود. اعتبار چنین رویدادهایی به میزان مردمی‌بودن، صداقت برگزارکنندگان، رعایت حقوق شهروندان و فراهم‌بودن امکان مشارکت آزادانه و داوطلبانه بستگی دارد. چهره‌های شناخته‌شده زمانی اثرگذار خواهند بود که حضورشان برآمده از باور شخصی باشد، نه نتیجه فشار یا استفاده تبلیغاتی از نام و تصویر آنان.

از سوی دیگر، پیام این تجمعات باید به گونه‌ای تنظیم شود که ایرانیان با گرایش‌های سیاسی، قومی، مذهبی و نسلی متفاوت بتوانند خود را در آن سهیم بدانند. ایران متعلق به یک جریان سیاسی خاص نیست و هیچ گروهی نمی‌تواند خود را مالک انحصاری وطن و منافع ملی معرفی کند. پذیرش تکثر، احترام به تفاوت‌ها و تلاش برای شنیده‌شدن صدای شهروندان، از مهم‌ترین پیش‌شرط‌های تقویت همبستگی ملی است.

اگر قرار است میدان‌ها و خیابان‌های کشور جلوه‌ای از همبستگی ملی باشند، باید برای حضور خانواده‌ها، جوانان، دانشگاهیان، کارگران، بازنشستگان و فعالان فرهنگی نیز زمینه مناسب فراهم شود. برنامه‌ریزی منظم، رعایت ایمنی، دسترسی مناسب و پرهیز از شعارهای تفرقه‌انگیز، به اندازه حضور چهره‌های مشهور اهمیت دارد.

در نهایت، پیشنهاد می‌شود برگزارکنندگان با دعوت محترمانه از شخصیت‌های سیاسی و فرهنگی و فراهم‌کردن زمینه مشارکت داوطلبانه آنان، از ظرفیت‌های متنوع جامعه بهره بگیرند. هدف نباید صرفاً پرشمارتر نشان‌دادن جمعیت باشد، بلکه باید تقویت اعتماد عمومی، امید اجتماعی و احساس تعلق مشترک را دنبال کرد.

شکوه یک ملت، پیش از آنکه در تعداد حاضران در میدان‌ها دیده شود، در توانایی آن برای کنار هم ایستادن با وجود تفاوت‌ها آشکار می‌شود. ایران برای عبور از دشواری‌ها به سرمایه اجتماعی، گفت‌وگوی ملی و مشارکت آگاهانه شهروندان نیاز دارد. هر اقدامی که این سرمایه را تقویت کند، می‌تواند گامی در مسیر آینده‌ای متحدتر، آرام‌تر و امیدوارکننده‌تر برای کشور باشد.