هفته سیاه سهام فناوری آمریکا
- شناسه خبر: 24540
- تاریخ و زمان ارسال: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ ساعت ۱۴:۳۸
- منتشرکننده: مدیریت
«بشارت نو» تاثیر گرانی نفت بر بازارهای مالی آمریکا را بررسی می‌کند:
نفت 110 دلاری، نگرانی‌های تورمی و تردید درباره سودآوری هوش مصنوعی، شاخص نزدک را در یک هفته حدود 4.5 درصد پایین کشید
فیروزه نعیمی/افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیک، بازگشت نگرانی‌های تورمی و موج فروش سهام شرکت‌های فناوری، وال‌استریت را در هفته منتهی به 16 اکتبر با یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های معاملاتی ماه‌های اخیر روبه‌رو کرد. با این حال، عملکرد متفاوت شاخص‌های بورسی نشان می‌دهد که بازار آمریکا با بحرانی یکپارچه مواجه نیست، بلکه سرمایه‌گذاران در حال بازنگری جدی در ارزش‌گذاری شرکت‌ها و چشم‌انداز اقتصاد هستند.
بازارهای مالی آمریکا هفته گذشته را در شرایطی به پایان رساندند که هم‌زمانی جهش قیمت نفت، افزایش نگرانی از تداوم تورم و افت سنگین سهام فناوری، فضای احتیاط را بر وال‌استریت حاکم کرد. شاخص نزدک، که بخش مهمی از شرکت‌های فناوری و نیمه‌رسانا را در بر می‌گیرد، در پایان معاملات 16 اکتبر 2.1 درصد کاهش یافت و افت هفتگی آن به حدود 4.5 درصد رسید. شاخص اس‌اندپی 500 نیز، 1.1 درصد و طی هفته جاری حدود 1.9 درصد افت کرد.
در مقابل، شاخص داوجونز صنعتی برخلاف روند غالب بازار، در مجموع هفته حدود 0.7 درصد رشد داشت؛ هرچند در آخرین روز معاملاتی هفته کاهش یافت. این تفاوت عملکرد نشان می‌دهد فشار فروش بیش از همه متوجه بخش‌هایی بوده که ارزش‌گذاری آنها به انتظارات رشد آینده، سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی و هزینه تأمین مالی وابستگی زیادی دارد. بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، افت سهام شرکت‌های فناوری و تراشه‌ساز از عوامل اصلی تضعیف بازار در پایان هفته بود.
سقوط سهام فناوری؛ تردید درباره بازدهی سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی
یکی از مهم‌ترین محورهای تحولات اخیر، تغییر نگاه سرمایه‌گذاران به شرکت‌هایی است که در سال‌های گذشته از موج توسعه هوش مصنوعی و گسترش مراکز داده سود برده‌اند. رشد تقاضا برای تراشه‌های پیشرفته، زیرساخت‌های پردازشی و خدمات ابری، انتظارات بالایی درباره درآمدهای آینده این شرکت‌ها ایجاد کرده بود. با این حال، افزایش هزینه سرمایه، نگرانی از تداوم سرمایه‌گذاری‌های سنگین و پرسش درباره سرعت تبدیل این هزینه‌ها به سود پایدار، فشار تازه‌ای بر سهام این صنعت وارد کرده است.
در معاملات 16 اکتبر، سهام شرکت مایکرون حدود 5.6 درصد و اینتل نزدیک به 5.8 درصد افت کرد. برودکام نیز کاهش قابل‌توجهی را تجربه کرد. در سطح هفتگی، شاخص نزدک حدود 4.5 درصد پایین آمد و شاخص‌های مرتبط با صنعت نیمه‌رسانا با افتی شدیدتر مواجه شدند.
این تحولات نشان می‌دهد بازار دیگر صرفاً به وعده‌های رشد شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی واکنش مثبت نشان نمی‌دهد. سرمایه‌گذاران اکنون به دنبال پاسخ روشن‌تری به این پرسش هستند که سرمایه‌گذاری‌های چندصد میلیارد دلاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی، با چه سرعتی به درآمد، جریان نقدی و سودآوری قابل‌اندازه‌گیری تبدیل خواهند شد.
با این حال، افت سهام لزوماً به معنای کاهش فوری تقاضای واقعی برای فناوری نیست. ممکن است یک شرکت همچنان فروش و درآمد مناسبی داشته باشد، اما به دلیل قیمت بالای سهام، افزایش نرخ بهره یا کاهش انتظارات رشد آینده، ارزش بورسی آن کاهش یابد. تمایز میان عملکرد عملیاتی شرکت‌ها و ارزش‌گذاری بازار، برای ارزیابی دقیق این دوره اهمیت اساسی دارد.
نفت 110 دلار؛ بازگشت خطر تورم
در سوی دیگر بازار، افزایش قیمت نفت نگرانی‌ها درباره هزینه انرژی و فشار تورمی را تشدید کرد. بر اساس گزارش رویترز در 18 اکتبر، نفت خام برنت در پایان معاملات به 109.86 دلار در هر بشکه رسید؛ سطحی که بالاترین میزان از ماه مه گزارش شده است.
افزایش قیمت نفت در شرایطی رخ داد که نگرانی‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه و احتمال اختلال در عرضه انرژی، توجه معامله‌گران را به مسیر انتقال نفت و امنیت عرضه جهانی معطوف کرده بود. هرگونه اختلال پایدار در مسیرهای راهبردی حمل‌ونقل انرژی می‌تواند هزینه واردات نفت را افزایش دهد و بر قیمت سوخت، حمل‌ونقل، تولید صنعتی و در نهایت هزینه زندگی خانوارها اثر بگذارد.
اهمیت این افزایش قیمت تنها به بازار انرژی محدود نمی‌شود. نفت گران‌تر می‌تواند کاهش تورم را دشوارتر کند و فضای تصمیم‌گیری بانک مرکزی آمریکا را پیچیده سازد. اگر رشد هزینه انرژی به سایر قیمت‌ها منتقل شود، فدرال رزرو ممکن است برای کاهش نرخ بهره با محدودیت بیشتری روبه‌رو شود. از سوی دیگر، نرخ‌های بهره بالا هزینه وام‌گیری شرکت‌ها و خانوارها را افزایش می‌دهد و می‌تواند به کاهش مصرف، کندشدن سرمایه‌گذاری و افت جذابیت سهام رشد‌محور منجر شود.
با این همه، نباید از یک افزایش مقطعی قیمت نفت نتیجه گرفت که تورم الزاماً در ماه‌های آینده شتاب خواهد گرفت. مدت‌زمان اختلال عرضه، میزان ذخایر، واکنش تولیدکنندگان و وضعیت تقاضای جهانی تعیین می‌کنند که افزایش قیمت تا چه اندازه پایدار خواهد بود.
تورم و نرخ بهره؛ دو عامل تعیین‌کننده برای وال‌استریت
عامل دیگری که بر فضای بازار سایه انداخت، نگرانی از استمرار فشارهای تورمی در اقتصاد آمریکا است. انتشار داده‌های تورمی بالاتر از سطح مطلوب بازار، انتظارات مربوط به سیاست پولی را تحت تأثیر قرار داده است. گزارش‌های منتشرشده در هفته اخیر از افزایش سالانه شاخص قیمت مصرف‌کننده آمریکا به 3.7 درصد در ماه سپتامبر حکایت داشتند.
در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران باید میان دو نیروی متضاد تعادل برقرار کنند: از یک طرف، اقتصادی که هنوز نشانه‌هایی از تاب‌آوری نشان می‌دهد و از طرف دیگر، تورمی که ممکن است کاهش نرخ بهره را به تعویق بیندازد یا حتی احتمال سیاست پولی سخت‌گیرانه‌تر را مطرح کند.
برای شرکت‌های فناوری، این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد. بخش قابل‌توجهی از ارزش این شرکت‌ها بر پایه سودهایی محاسبه می‌شود که انتظار می‌رود در سال‌های آینده محقق شوند. وقتی نرخ بهره افزایش می‌یابد یا انتظار می‌رود برای مدت طولانی بالا بماند، ارزش فعلی سودهای آینده کاهش پیدا می‌کند. در نتیجه، سهام شرکت‌هایی که با نسبت‌های بالای قیمت به سود معامله می‌شوند، ممکن است بیش از سایر بخش‌ها آسیب ببینند.
با این حال، رابطه نرخ بهره و بازار سهام همیشه یکسان نیست. رشد سود شرکت‌ها، وضعیت اشتغال، میزان مصرف و سیاست‌های مالی نیز در تعیین مسیر بازار نقش دارند. بنابراین، افت اخیر را باید حاصل مجموعه‌ای از عوامل دانست، نه پیامد یک متغیر منفرد.
آیا یک تریلیون دلار از بازار فناوری محو شد؟
در گزارش‌ها و تحلیل‌های بازار، از کاهش بسیار بزرگ ارزش شرکت‌های فناوری و نیمه‌رسانا سخن گفته شده است. برخی برآوردهای منتشرشده در روزهای اخیر از افتی در حدود یک تریلیون دلار یا بیشتر در ارزش بازار مجموعه‌ای از شرکت‌های بزرگ این صنعت خبر می‌دهند.
کاهش ارزش بازار گروهی از شرکت‌های منتخب با افت ارزش کل بازار سهام آمریکا یکسان نیست. همچنین، رقم زیان به بازه زمانی مورد بررسی، شرکت‌های انتخاب‌شده و قیمت مبنای محاسبه بستگی دارد.
افت ارزش بازار به معنای خروج همان مقدار پول نقد از اقتصاد نیست. ارزش بازار از حاصل‌ضرب قیمت سهام در تعداد سهام محاسبه می‌شود؛ بنابراین، کاهش قیمت سهام می‌تواند ارزش دفتری یا بازاری شرکت‌ها را به‌شدت پایین بیاورد، بدون آنکه مبلغی معادل آن مستقیماً از حساب شرکت‌ها خارج شده باشد.
پیامدهای احتمالی برای اقتصاد واقعی
ادامه نوسانات بازار سهام می‌تواند از چند مسیر بر اقتصاد واقعی اثر بگذارد. کاهش ارزش دارایی‌های مالی ممکن است اعتماد مصرف‌کنندگان و سرمایه‌گذاران را تضعیف کند، به‌ویژه اگر افت بازار طولانی شود. همچنین، شرکت‌هایی که برای توسعه فعالیت‌های خود به جذب سرمایه وابسته‌اند، ممکن است با هزینه تأمین مالی بالاتر و شرایط دشوارتری روبه‌رو شوند.
در بخش فناوری، فشار بازار می‌تواند شرکت‌ها را به بازنگری در برنامه‌های توسعه، اولویت‌بندی پروژه‌ها و ارزیابی دقیق‌تر بازده سرمایه‌گذاری سوق دهد. چنین روندی لزوماً به معنای توقف توسعه هوش مصنوعی نیست؛ بلکه می‌تواند نشانه حرکت صنعت از مرحله خوش‌بینی گسترده به مرحله سنجش دقیق‌تر سودآوری باشد.
در حوزه انرژی نیز افزایش قیمت نفت می‌تواند به سود تولیدکنندگان نفت و گاز تمام شود، اما برای شرکت‌های حمل‌ونقل، صنایع انرژی‌بر و خانوارها هزینه بیشتری ایجاد کند. اگر قیمت انرژی برای مدت طولانی بالا بماند، فشار بر قدرت خرید مصرف‌کنندگان و حاشیه سود بنگاه‌ها افزایش خواهد یافت.
با وجود این خطرها، یک هفته منفی در بازار سهام برای اثبات ورود اقتصاد به رکود کافی نیست. ارزیابی وضعیت اقتصاد به بررسی هم‌زمان شاخص‌هایی مانند اشتغال، تولید صنعتی، مصرف خانوار، سرمایه‌گذاری، اعتباردهی بانکی و سود شرکت‌ها نیاز دارد.
چشم‌انداز پیش‌رو؛ بازار در انتظار پاسخ شرکت‌ها
در روزهای آینده، توجه سرمایه‌گذاران به گزارش‌های مالی شرکت‌های بزرگ و اظهارنظر مدیران آنها درباره هزینه‌های هوش مصنوعی، رشد درآمد و برنامه‌های سرمایه‌گذاری معطوف خواهد بود. گزارش‌های مالی می‌توانند مشخص کنند که آیا افت اخیر بیشتر حاصل اصلاح انتظارات و ارزش‌گذاری بوده یا نشانه‌ای از ضعف گسترده‌تر در تقاضای فناوری است.
در بازار انرژی نیز تحولات ژئوپلیتیک، وضعیت عرضه و مسیر قیمت نفت نقش تعیین‌کننده‌ای خواهند داشت. کاهش تنش‌ها یا بهبود چشم‌انداز عرضه می‌تواند بخشی از فشار تورمی را تعدیل کند؛ در مقابل، تداوم اختلالات ممکن است هزینه انرژی را بالا نگه دارد و نگرانی‌ها درباره سیاست پولی را تشدید کند.
در مجموع، هفته منتهی به 16 اکتبر را می‌توان دوره‌ای از افزایش ریسک‌گریزی و بازنگری در ارزش‌گذاری سهام فناوری دانست؛ دوره‌ای که در آن نفت گران‌تر، نگرانی‌های تورمی و تردید درباره بازدهی سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی هم‌زمان بر بازار اثر گذاشتند. با این حال، رشد هفتگی داوجونز در کنار افت نزدک و اس‌اندپی 500 نشان می‌دهد که فشار فروش در همه بخش‌های بازار یکسان نبوده است.
پیام اصلی این تحولات برای اقتصاد آمریکا نه وقوع قطعی یک فروپاشی، بلکه افزایش حساسیت بازار به تورم، نرخ بهره، ریسک‌های ژئوپلیتیک و کیفیت سود شرکت‌هاست. مسیر بعدی وال‌استریت به این بستگی دارد که آیا درآمدهای واقعی می‌توانند انتظارات بالای سرمایه‌گذاران را توجیه کنند و آیا بازار انرژی و سیاست پولی به ثبات بیشتری می‌رسند یا خیر.
